Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9
Devanagari script
लक्ष्मीरुवाच । गजास्याहं कृता देव शापं दत्त्वा सुदारुणम् । ब्राह्मणेन सुक्रुद्धेन कस्मिश्चित्कारणांतरे
Transliteration
lakṣmīruvāca | gajāsyāhaṃ kṛtā deva śāpaṃ dattvā sudāruṇam | brāhmaṇena sukruddhena kasmiścitkāraṇāṃtare
Translation
ព្រះលក្ខ្មីមានព្រះវាចនា៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់ ក្នុងហេតុការណ៍មួយ ព្រះព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ដែលខឹងខ្លាំង បានដាក់សាបដ៏សាហាវលើខ្ញុំ ហើយដូច្នេះខ្ញុំត្រូវបានធ្វើឲ្យមានមុខដូចដំរី»។
Word by Word
लक्ष्मीःLakṣmī
लक्ष्मीः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
गजास्याelephant-faced (female)
गजास्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगज + आस्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—बहुव्रीहिः (गजस्य आस्यं यस्याः सा)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
कृताwas made/turned
कृता:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि—‘made/turned (into)’
देवO god/lord
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
शापम्a curse
शापम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; पूर्वक्रिया—‘having given’
सुदारुणम्very dreadful
सुदारुणम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + दारुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (intensified by उपसर्ग ‘सु’)
ब्राह्मणेनby a brāhmaṇa
ब्राह्मणेन:
Karaṇa/Hetu (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/हेतु), एकवचन
सुक्रुद्धेनvery angry
सुक्रुद्धेन:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + क्रुद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम्
कस्मि चित्in some
कस्मि चित्:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootकस्मिन् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग? (सन्दर्भे), सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; अनिश्चितार्थक (indefinite)
कारणान्तरेon another occasion/for some other reason
कारणान्तरे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकारण + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (कारणस्य अन्तरम्)
Speaker
Lakṣmī
Characters & Entities
L
LakṣmīB
Brahmin (unnamed)FAQs
Even exalted beings accept the moral order of curses and boons, illustrating dharma’s impartiality and the power of speech.
The verse contributes to a tīrtha-centered narrative in Nāgarakhaṇḍa, but the site name is not specified in this single shloka.
None in this verse; it provides the backstory for later worship/merit statements.