Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 38

Devanagari script

तस्मात्त्वमपि विप्रेंद्र भक्त्या तद्भास्करत्रयम् । अनेन विधिना पश्य येन कुष्ठं प्रशाम्यति

Transliteration

tasmāttvamapi vipreṃdra bhaktyā tadbhāskaratrayam | anena vidhinā paśya yena kuṣṭhaṃ praśāmyati

Translation

ហេតុនេះ ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ អ្នកក៏ចូរមើលឃើញដោយភក្តីភាព នូវត្រីសូរ្យ (ភាស្ករ-ត្រ័យ) តាមវិធីនេះដែរ—វិធីដែលធ្វើឲ្យជំងឺកុស្ឋស្ងប់ស្ងាត់។

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (ablatival: therefore)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय (emphatic/also)

• विप्र-इन्द्र: O chief of brahmins
• विप्र-इन्द्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (विप्राणाम् इन्द्रः = 'chief of brahmins'); पुंलिङ्ग, सम्बोधन एकवचन

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया एकवचन (instrumental: 'with devotion')

• तत्-भास्कर-त्रयम्: that triad of suns
• तत्-भास्कर-त्रयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + भास्कर (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (तत्-भास्कर-त्रयम् = 'that triad of suns'); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन

• अनेन: by this
• अनेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया एकवचन ('by this')

• विधिना: by the procedure
• विधिना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन (instrumental: 'by the method')

• पश्य: see; behold
• पश्य: Kriya (Imperative/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• येन: by which
• येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया एकवचन (instrumental: 'by which')

• कुष्ठम्: leprosy
• कुष्ठम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन

• प्रशाम्यति: subsides; is pacified
• प्रशाम्यति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शम् (धातु) उपसर्गः प्र +
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Speaker

Narrator (the healed devotee) instructing a Brāhmaṇa listener

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bhāskara-traya

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Viprendra / dvija (brāhmaṇa)

Visual Art Cues

Scene: The healed narrator points toward a triad of solar icons (three Sūrya forms or three sun-discs) at a shrine; the brāhmaṇa bows, receiving the method with devotion.

Characters & Entities

• vipreṃdra
• Bhāskara-traya
• kuṣṭha (leprosy)
• bhakti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional observance (bhakti) aligned with tīrtha-vidhi is portrayed as a potent purifier that alleviates even heavy karmic afflictions.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A Nāgarakhaṇḍa tīrtha associated with Bhāskara-traya (a triune solar manifestation) is implied, but the verse does not name the geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform darśana of the Bhāskara-traya with devotion, following the stated “vidhi” (procedure) given in the surrounding context.