Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 20

Devanagari script

ततः श्रुतं मया तावत्पुराणे स्कान्दसंज्ञिते । भास्करत्रितयं भूमौ सर्वव्याधिविनाशनम्

Transliteration

tataḥ śrutaṃ mayā tāvatpurāṇe skāndasaṃjñite | bhāskaratritayaṃ bhūmau sarvavyādhivināśanam

Translation

បន្ទាប់មក ខ្ញុំបានឮក្នុងបុរាណដែលហៅថា ស្កន្ទបុរាណថា៖ លើផែនដីមានទីរមណីយដ្ឋានបរិសុទ្ធ “ភាស្ករ-ត្រីតយ” (ព្រះអាទិត្យបី) ដែលបំផ្លាញជំងឺទាំងអស់។

Word by Word

• ततः: then/thereupon
• ततः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध-क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण) — 'thereupon/then'

• श्रुतम्: heard
• श्रुतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे 'was heard'

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया (करण), एकवचन; 'by me'

• तावत्: so much/for that extent
• तावत्: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तावत् (अव्यय/प्रमाणवाचक)
• Form: अव्यय (परिमाण/कालवाचक) — 'so much/for that long'

• पुराणे: in the Purāṇa
• पुराणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; 'in the Purāṇa'

• स्कान्दसंज्ञिते: called ‘Skānda’
• स्कान्दसंज्ञिते: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्कान्द + संज्ञित (प्रातिपदिक; कृदन्त)
• Form: तत्पुरुष-समास (स्कान्द-नामक), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; पुराणे इति विशेषणम्

• भास्करत्रितयम्: the triad of Bhāskaras (three suns/solar forms)
• भास्करत्रितयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भास्कर + त्रितय (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (भास्कराणां त्रितयम्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• भूमौ: on earth
• भूमौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; 'on earth'

• सर्वव्याधिविनाशनम्: destroyer of all diseases
• सर्वव्याधिविनाशनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + व्याधि + विनाशन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सर्वेषां व्याधीनां विनाशनम्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भास्करत्रितयम् इति विशेषणम्

Speaker

Pathika (the traveler/guest)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bhāskara-tritaya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A narrator recalls hearing in the Skanda Purāṇa about a miraculous 'Three-Suns' sacred spot on earth whose radiance dispels disease; the landscape glows with triple solar halos over a tīrtha precinct.

Characters & Entities

• Skanda Purāṇa
• Bhāskara-tritaya (tīrtha/kshetra concept)
• Bhāskara (Sun)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Purāṇa elevates tīrtha as a divine remedy: sacred places, empowered by dharma and grace, are said to remove even deep-rooted afflictions.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Bhāskara-tritaya is named as a disease-destroying sacred locus (tīrtha/kshetra) in the Skanda Purāṇa tradition.

What ritualistic prescription is mentioned?

Not detailed here; the verse states the tīrtha’s power, typically implying pilgrimage, snāna, and devotional observance described in surrounding verses.