Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10

Devanagari script

तत्र स्थित्वा चिरं कालं दत्त्वा दानान्यनेकशः । धनाढ्यान्ब्राह्मणान्कृत्वा चमत्कारपुरोद्भवान्

Transliteration

tatra sthitvā ciraṃ kālaṃ dattvā dānānyanekaśaḥ | dhanāḍhyānbrāhmaṇānkṛtvā camatkārapurodbhavān

Translation

នៅទីនោះ ពួកគេបានស្នាក់នៅយូរអង្វែង ហើយបានប្រគេនទានជាច្រើនប្រភេទ; ពួកគេបានធ្វើឲ្យព្រះព្រាហ្មណ៍មានទ្រព្យសម្បត្តិសម្បូរបែប បង្កើតសេចក្តីចម្រើនអស្ចារ្យក្នុងទីសក្ការៈនោះ។

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (there)

• स्थित्वा: having stayed
• स्थित्वा: Kriya (Non-finite verbal action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund); “having stayed/remained”

• चिरम्: for a long time
• चिरम्: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: चिरम् (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (for a long time)

• कालम्: time, period
• कालम्: Kala (Time/काल)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (कर्म/अत्यन्तसंयोग), एकवचन; कालपरिमाण (duration)

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Kriya (Non-finite verbal action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund); “having given”

• दानानि: gifts, donations
• दानानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (कर्म), बहुवचन

• अनेकशः: many times, in many ways
• अनेकशः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अनेकशस् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/आवृत्तिवाचक (in many ways; repeatedly)

• धनाढ्यान्: wealthy
• धनाढ्यान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धनाढ्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (कर्म), बहुवचन; विशेषणम् ब्राह्मणान् (wealthy)

• ब्राह्मणान्: brāhmaṇas
• ब्राह्मणान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (कर्म), बहुवचन

• कृत्वा: having made
• कृत्वा: Kriya (Non-finite verbal action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund); “having made”

• चमत्कारपुरोद्भवान्: originating from Camatkārapura
• चमत्कारपुरोद्भवान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चमत्कार (प्रातिपदिक) + पुर (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग; द्वितीया (कर्म), बहुवचन; विशेषणम् ब्राह्मणान्; “arisen from the city/place called Camatkāra” (or “from Camatkārapura”)

Speaker

Narrator (contextually Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Royal donors remain in the sacred town for an extended period, distributing gifts—gold, cows, garments, food—while brāhmaṇas become well-provided; the settlement appears flourishing with new halls, wells, and bustling yet orderly sacred economy.

Characters & Entities

• Brāhmaṇas
• Dāna (charity)
• Hāṭakeśvara-kṣetra (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-stay combined with generous charity purifies the giver and increases auspiciousness in the community.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Hāṭakeśvara-kṣetra, where prolonged residence and charity are praised.

What ritualistic prescription is mentioned?

Dāna—repeated and varied charitable giving, especially in support of brāhmaṇas.