Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43
Devanagari script
अथ देवगणाः सर्वे भयसंत्रस्तमानसाः । चक्रुर्मंत्रं तदर्थं हि तारकेण प्रपीडिताः
Transliteration
atha devagaṇāḥ sarve bhayasaṃtrastamānasāḥ | cakrurmaṃtraṃ tadarthaṃ hi tārakeṇa prapīḍitāḥ
Translation
បន្ទាប់មក ក្រុមទេវទាំងអស់ មានចិត្តរន្ធត់ដោយភ័យ បានរៀបចំមន្តសម្រាប់គោលបំណងនោះ ព្រោះពួកគេត្រូវតារាកៈបង្កបាបបង្ខិតបង្ខំ។
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (sequence/then)
देवगणाःthe groups of gods
देवगणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन (Plural)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन; विशेषण (qualifier)
भयby fear
भय:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental) एकवचन; समासपूर्वपद (as first member in compound)
संत्रस्तterrified
संत्रस्त:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + त्रस् (धातु) → संत्रस्त (कृदन्त/भूतकृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; विशेषण
मानसाःminds (as: having minds)
मानसाः:
Visheshya (Qualified noun/विशेष्य)
TypeNoun
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; बहुव्रीहिसमासान्तर्गत (as member in compound with implied 'they whose minds...')
चक्रुःthey performed/made
चक्रुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd person); बहुवचन
मन्त्रम्a mantra
मन्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन
तदर्थम्for that purpose
तदर्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; अव्यय (adverbial); अर्थे 'तस्य अर्थम्/तदर्थाय' (for that purpose)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
तारकेणby Tāraka
तारकेण:
Karana (Instrument/Agentive instrument/करण)
TypeNoun
Rootतारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental); एकवचन
प्रपीडिताःoppressed/tormented
प्रपीडिताः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + पीड् (धातु) → प्रपीडित (कृदन्त/भूतकृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; विशेषण (of देवगणाः)
Speaker
Narrator (Purāṇic narrator)
Visual Art Cues
Scene: The devas, anxious and shaken, gather in council, forming a protective mantra-plan against the oppressive asura Tāraka; a tense celestial assembly with stormy omens.
Characters & Entities
D
Devas (devagaṇa)T
TārakaFAQs
When threatened by adharma, the devas turn to mantra—sacred disciplined means—rather than despair.
No tīrtha is identified in this shloka.
The verse mentions forming/undertaking a “mantra” (sacred formula or rite) but does not specify its syllables or procedure.