
ជំពូកនេះមានរចនាសម្ព័ន្ធសំណួរ–ចម្លើយ៖ ព្រះឥសីសួរអំពី “ថ្ងៃ” ដែលបានលើកឡើងមុនទាក់ទងនឹង ឥសាន និងព្រះមហាក្សត្រ មួយរូប។ សូតមុនីឆ្លើយដោយបង្ហាញលំដាប់ឯកតាពេលវេលាដ៏លម្អិត ចាប់ពីឯកតាតូចបំផុតដែលអាចយល់ឃើញ រហូតដល់ថ្ងៃ–យប់ ខែ រដូវ អយន និងឆ្នាំ។ បន្ទាប់មក វាប្រែទៅកាន់ទ្រឹស្តីយុគៈ ដោយពណ៌នាក្រឹត ត្រេតា ទ្វាបរ និងកលិ តាមសមាមាត្រធម៌និងបាប ស្ថានភាពសង្គម–សីលធម៌ និងវប្បធម៌ពិធីបូជាយញ្ញ ដែលនាំទៅកាន់ផលសួគ៌។ កលិយុគត្រូវបានពិពណ៌នាដោយបញ្ជីការរំខានសីលធម៌ និងសង្គម ដូចជា លោភលន់ ការប្រឆាំង ការធ្លាក់ចុះនៃវិជ្ជា និងអាកប្បកិរិយា កង្វះខាត និងការប្រែប្រួលនៃដំណាក់កាលជីវិត។ ចុងក្រោយ មានមោទនភាពនៃវដ្តត្រឡប់មកវិញ (ក្រឹតយុគនាពេលអនាគត) ហើយពង្រីកមាត្រដ្ឋានទៅកាន់ថ្ងៃ/ឆ្នាំរបស់ព្រះព្រហ្ម និងរូបភាពកោស្មិកនៃ ព្រះសិវ–សក្តិ។ កូឡូហ្វុនបញ្ជាក់ថា វាស្ថិតក្នុង Nāgarakhaṇḍa នៃ Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya ហើយដាក់ឈ្មោះជំពូកថា “យុគស్వరൂപវರ್ಣន”។
Verse 1
ऋषय ऊचुः । यदेतद्भवता प्रोक्तमीशानस्य महीपतेः । ईश्वरेण पुरा दत्तमायुर्यावत्स्ववासरम्
ព្រះឥសីទាំងឡាយបានពោលថា៖ «អ្វីដែលលោកបាននិយាយអំពី ឥសានៈ ព្រះអធិរាជ—អាយុកាលដែល ឥស្វរៈ បានប្រទានមុនកាល ដល់កម្រិតនៃ ‘ថ្ងៃ’ របស់ទ្រង់—សូមប្រាប់បន្តទៀត»។
Verse 2
किंप्रमाणं भवेत्तस्य दिवसस्य ब्रवीहि नः । सूत उवाच । अहं वः कीर्तयिष्यामि प्रमाणं दिवसस्य तु
«ថ្ងៃ» នោះមានមាត្រដ្ឋានប៉ុន្មាន? សូមប្រាប់យើង។ សូតៈបាននិយាយ៖ «ខ្ញុំនឹងប្រកាសដល់អ្នកទាំងឡាយអំពីមាត្រដ្ឋានពិតនៃថ្ងៃ»។
Verse 3
माहेश्वरस्य विप्रेन्द्राः श्रूयतां गदतः स्फुटम् । निमेषस्य चतुर्भागस्त्रुटिः स्यात्तद्द्वयं लवः
ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ សូមស្តាប់ឲ្យច្បាស់ ខណៈខ្ញុំបកស្រាយមាត្រពេលវេលារបស់មហេស្វរៈ៖ ត្រុតិ (truṭi) គឺមួយភាគបួននៃ និមេស (nimeṣa) ហើយ ត្រុតិពីរ ជា លវ (lava) មួយ។
Verse 4
लवद्वयं यवः प्रोक्तः काष्ठा ते दश पंच च । त्रिंशत्काष्ठाः कलामाहुः क्षणस्त्रिंशत्कलो मतः
លវពីរ ត្រូវបានហៅថា យវ (yava) មួយ; យវទាំងនោះដប់ប្រាំ ជា កាស្ឋា (kāṣṭhā) មួយ។ កាស្ឋា សាមសិប ត្រូវហៅថា កលា (kalā) ហើយ ក្សណ (kṣaṇa) ត្រូវចាត់ថា សាមសិបកលា។
Verse 5
क्षणैः षष्ट्या पलं प्रोक्तं षष्ट्या तेषां च नाडिका । नाडिकाद्वितयेनैव मुहूर्तं परिकीर्तितम्
ក្សណ (kṣaṇa) ហុកសិប ត្រូវហៅថា បល (pala) មួយ; បល ហុកសិប នោះ ជា នាឌិកា (nāḍikā) មួយ។ ដោយ នាឌិកា ពីរ នោះហើយ គេកំណត់ថា មុហូរត (muhūrta) មួយ។
Verse 6
त्रिंशन्मुहूर्त्तमुद्दिष्टमहोरात्रं मनीषिभिः । मासस्त्रिंशदहोरात्रैद्वौ द्वौ मासावृतुं विदुः
បណ្ឌិតទាំងឡាយបានប្រកាសថា អហោរាត្រ (ថ្ងៃ-យប់) មាន មុហូរត (muhūrta) សាមសិប។ ខែមួយ ត្រូវរាប់ជា អហោរាត្រ សាមសិប ហើយ រៀងរាល់ពីរខែ គេដឹងថា ជា រដូវ (ṛtu) មួយ។
Verse 7
ऋतुत्रयं चाप्ययनमयने द्वे तु वत्सरम् । मानुषाणां हि सर्वेषां स एव परिकीर्तितः
រដូវបី ក្លាយជាអយនៈ (ពាក់កណ្តាលឆ្នាំ) ហើយអយនៈពីរ ជាឆ្នាំមួយ។ នេះហើយជាការរាប់ពេលវេលាដែលបានប្រកាសសម្រាប់មនុស្សទាំងអស់។
Verse 8
स देवानामहोरात्रं पुराणज्ञाः प्रचक्षते । अयनं चोत्तरं शुक्लं यद्देवानां दिनं च तत् । यद्दक्षिणं तु सा रात्रिः शुभकर्मविगर्हिता
វដ្តឆ្នាំនោះ អ្នកដឹងបុរាណៈហៅថា «ថ្ងៃ និង យប់របស់ទេវតា»។ អុត្តរាយណៈដ៏ភ្លឺស្វាង ជាថ្ងៃរបស់ទេវតា; ទក្ខិណាយណៈ ជាយប់របស់ពួកទេវតា ដែលគេរាប់ថាមិនអំណោយផលសម្រាប់កិច្ចការសុភមង្គល។
Verse 9
यथा सुप्तो न गृह्णाति किंचिद्भोगादिकं नरः । तथा देवाश्च यज्ञांशान्न गृह्णन्ति कथं चन
ដូចមនុស្សដែលដេកលក់ មិនអាចទទួលយកការរីករាយ ឬវត្ថុអារម្មណ៍ណាមួយបានពិតប្រាកដ ដូច្នោះដែរ ទេវតាមិនទទួលយកភាគយញ្ញ (ចំណែកបូជា) ដោយវិធីណាមួយឡើយ នៅពេលខ្វះលក្ខខណ្ឌសមរម្យ។
Verse 10
अनेनैव तु मानेन मानवेन द्विजोत्तमाः । लक्षैः सप्तदशाख्यैस्तु वत्सराणां प्रकीर्तितम्
ដោយមាត្រដ្ឋានពេលវេលារបស់មនុស្សនេះឯង ឱ ព្រះទ្វិជោត្តមា (អ្នកកើតពីរដងដ៏ប្រសើរ) ចំនួនឆ្នាំត្រូវបានប្រកាសថា មានដល់ដប់ប្រាំពីរលក្ខ។
Verse 11
अष्टाविंशत्सहस्रैस्तु वत्सराणां कृतं युगम् । तस्मिञ्छ्वेतोऽभवद्विष्णुर्भगवान्यो जगद्गुरुः
ក្រឹតយុគ មានរយៈពេលម្ភៃប្រាំបីពាន់ឆ្នាំ។ ក្នុងយុគនោះ ព្រះវិṣṇu—ភគវាន ជាគ្រូលោក—បានមានរូបសម្បត្តិស (ស) ពណ៌សភ្លឺរលោង។
Verse 12
लोकाः पापविनिर्मुक्ताः शांता दांता जितेन्द्रियाः । दीर्घायुषस्तथा सर्वे सदैव तपसि स्थिताः
ប្រជាជនទាំងឡាយបានរួចផុតពីបាប ស្ងប់ស្ងាត់ មានវិន័យ និងឈ្នះអារម្មណ៍ទាំងប្រាំ; គ្រប់គ្នាមានអាយុយូរ ហើយស្ថិតនៅក្នុងតបស្យា ជានិច្ច។
Verse 13
यो यथा जन्म चाप्नोति तथा स म्रियते नरः । न पुत्रसंभवो मृत्युर्वीक्ष्यते जनकैः क्वचित्
មនុស្សកើតមកយ៉ាងណា ក៏ស្លាប់ទៅយ៉ាងនោះដែរ; ហើយមរណភាពដោយសារការសម្រាលកូន មិនដែលត្រូវឃើញឡើយ ដូចដែលឪពុកម្តាយបានសង្កេត។
Verse 14
कामः क्रोधस्तथा लोभो दंभो मत्सर एव च । न जायते नृणां तत्र युगे तु द्विजसत्तमाः
កាមៈ កំហឹងៈ លោភៈ ការលាក់ពុត និងការច嫉—អ្វីៗទាំងនេះ មិនកើតឡើងក្នុងមនុស្សនៅទីនោះ ក្នុងយុគនោះទេ ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ។
Verse 15
ततस्त्रेतायुगं भावि द्वितीयं मुनिसत्तमाः । पादेनैकेन पापं तु रौद्रं धर्मे तदाविशत्
បន្ទាប់មក យុគទីពីរ ត្រេតាយុគ បានមកដល់ ឱ មុនីដ៏ប្រសើរ; ដោយមួយភាគបួន បាបដ៏កាចសាហាវ បានចូលទៅក្នុងធម៌នៅពេលនោះ។
Verse 16
ततो रक्तत्वमभ्येति भगवान्मधुसूदनः । पापांशेऽपि च संप्राप्ते सस्पर्द्धो जायते जनः
បន្ទាប់មក ព្រះភគវាន មធុសូទនៈ ទទួលយករូបភាពពណ៌ក្រហមភ្លឺរលោង; ហើយពេលសូម្បីតែភាគតិចនៃបាបបានកើតឡើង មនុស្សក៏កើតមកជាមួយការប្រកួតប្រជែង និងការប្រឆាំងគ្នា។
Verse 17
स्वर्गमार्गकृते सर्वे चक्रुर्यज्ञांस्ततः परम् । अग्निष्टोमादिकांस्तत्र बहुहोमादिकांस्तथा
បន្ទាប់មក ដើម្បីស្វែងរកមាគ៌ាទៅសួគ៌ មនុស្សទាំងអស់បានប្រតិបត្តិយជ្ញា—អគ្និṣṭោម និងពិធីបូជាផ្សេងៗនៅទីនោះ ហើយក៏មានយជ្ញាដែលបូជាភ្លើងជាច្រើនដងផងដែរ។
Verse 19
देवलोकांस्ततो यांति मूलाद्यावच्चतुर्दश । ब्रह्मलोकस्य पर्यंतं स्वकीयैर्य ज्ञकर्मभिः
ដោយអំពើកុសលនៃយជ្ញាកម្មរបស់ខ្លួន ពួកគេបន្តទៅកាន់លោកទេវៈ—ឆ្លងកាត់លោកទាំងដប់បួន ចាប់ពីមូលដ្ឋានក្រោមឡើងទៅ—រហូតដល់ព្រំហ្មលោកផងដែរ។
Verse 20
जनके विद्यमाने च स्व ल्पदोषाः प्रकीर्तिताः । कामक्रोधादयो ये च भवंति न भवंति च
នៅពេលមានព្រះមហាក្សត្រដូចជា «បិតានៃប្រជា» ស្ថិតនៅ មានតែទោសតិចតួចប៉ុណ្ណោះដែលត្រូវបាននិយាយ; ហើយអំពើអាក្រក់ចាប់ពីកាម និងកំហឹង—ទោះអាចកើតឡើង—ក៏មិនចាក់ឫសពិតប្រាកដឡើយ។
Verse 21
एकया वेलया तत्र वापितं सस्यमुत्तमम् । सप्तवारान्प्रगृह्णंति वैश्याः कृषिपरायणाः
នៅទីនោះ ដំណាំល្អឥតខ្ចោះដែលបានសាបព្រោះក្នុងរដូវតែមួយ ត្រូវបានកាត់ប្រមូលបានដល់ប្រាំពីរដង; ពួកវៃស្យៈដែលឧស្សាហ៍ក្នុងកសិកម្ម ប្រមូលវាម្តងហើយម្តងទៀត។
Verse 22
सर्वा घटस्रवा गावो महिष्यश्च चतुर्गुणाः । प्रयच्छंति तथा क्षीरमुष्ट्र्यस्तासां चतुर्गुणम्
គោទាំងអស់បញ្ចេញទឹកដោះពេញក្រឡុក; ក្របីបញ្ចេញបានបួនដងច្រើនជាងនោះ; ហើយអូដ្ឋញីបញ្ចេញទឹកដោះបានបួនដងលើសពីក្របីទៀត។
Verse 23
अजाविकास्तथा पादं नार्यः सर्वास्तथैव च । वेदाध्ययनसंपन्नाः प्रतिग्रहविवर्जिताः । शापानुग्रहकृत्येषु समर्थाः संभवंति च
ដូចគ្នានេះដែរ ពពែ និងចៀម ផ្តល់ផលពេញលេញ; ស្ត្រីទាំងអស់ក៏ដូច្នោះដែរ។ មនុស្សមានបរិបូរណ៍ដោយការសិក្សាវេទៈ ហើយមិនទទួលអំណោយទាន; ពួកគេអាចធ្វើកិច្ចការនៃពាក្យសាប និងពាក្យពរ បានយ៉ាងសមត្ថ។
Verse 24
क्षत्रियाः क्षात्रधर्मेण पालयंति वसुंधराम् । न तत्र दृश्यते चौरो न च जारः कथंचन । स्वधर्मनिरताः सर्वे वर्णाश्चैव व्यवस्थिताः
ក្សត្រីយៈទាំងឡាយ ការពារផែនដីតាមធម៌នៃអ្នកយុទ្ធ។ នៅទីនោះ មិនឃើញចោរឡើយ ហើយក៏មិនមានអ្នកលួចលាក់ជាមួយគេដែរ។ មនុស្សទាំងអស់ស្មោះត្រង់ចំពោះកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួន ហើយវណ្ណៈទាំងឡាយត្រូវបានរៀបចំយ៉ាងត្រឹមត្រូវ។
Verse 25
तच्च द्वादशभिर्लक्षैर्वत्सराणां प्रकीर्तितम् । षण्णवत्या सहस्रैस्तु द्वितीयं युगमुत्तमम्
យុគដំបូងនោះ ត្រូវបានប្រកាសថាមានរយៈពេលដប់ពីរលក្ខឆ្នាំ; ហើយបន្ថែមទៀតដោយកៅសិបប្រាំមួយពាន់ឆ្នាំ គេពិពណ៌នាយុគទីពីរដ៏ប្រសើរ។
Verse 26
ततश्च द्वापरं भावि तृतीयं द्विजसत्तमाः । द्वौ पादौ तत्र पापस्य द्वौ च धर्मस्य संस्थितौ । भगवान्वासुदेवश्च कपिलस्तत्र जायते
បន្ទាប់មក យុគទ្វាបរ នឹងមកដល់ ជាយុគទីបី ឱ ព្រះទ្វិជសត្តមៈ។ នៅទីនោះ ពាក់កណ្តាលជាកម្មបាបពីរភាគ និងធម៌ពីរភាគ។ ក្នុងយុគនោះ ព្រះបាទវាសុទេវៈ (វាសុទេវ) ប្រសូត ហើយកបិលៈក៏កើតឡើងដែរ។
Verse 27
तच्चाष्टलक्षमानेन वत्सराणां प्रकीर्तितम् । चतुःषष्टिभिरन्यैस्तु सहस्राणां द्विजोत्तमाः
យុគទ្វាបរនោះ ត្រូវបានប្រកាសថាមានរយៈពេលប្រាំបីលក្ខឆ្នាំ; ហើយបន្ថែមទៀតដោយហុកសិបបួនពាន់ឆ្នាំ ឱ ព្រះទ្វិជោត្តមៈ។
Verse 28
कामः क्रोधस्तथा लोभो दंभो मत्सर एव च । षडेते तत्र जायंते ईर्ष्या चैव तु सप्तमी
កាមៈ កំហឹង លោភៈ ការលាក់ពុត និងការច្រណែន—ទាំងប្រាំមួយនេះកើតឡើងនៅទីនោះ; ហើយអីರ್ಷ្យា (ការច嫉) ជាទីប្រាំពីរ។
Verse 29
अथ संसेवितास्तैस्तु मानवाश्च परस्परम् । विरुद्धांश्च प्रकुर्वंति नाप्नुवंति यथा दिवम्
បន្ទាប់មក មនុស្សទាំងឡាយដែលត្រូវឥទ្ធិពលដោយអំពើអាក្រក់ទាំងនោះ នឹងប្រឆាំងគ្នាទៅវិញទៅមក បង្កជម្លោះ; ដូច្នេះពួកគេមិនអាចឈានដល់សួគ៌ដូចគួរតែបានទេ។
Verse 30
केचित्तत्रापि जायंते शांता दांता जितेंद्रियाः । न सर्वेऽपि द्विजश्रेष्ठा यतोऽर्द्धं पातकस्य तु
ទោះនៅទីនោះក៏ដោយ ក៏មានអ្នកខ្លះកើតមកមានចិត្តស្ងប់ សម្របសម្រួលខ្លួន និងឈ្នះអារម្មណ៍ទាំងឡាយ។ ប៉ុន្តែមិនមែនទាំងអស់ទេ—even ក្នុងចំណោមទ្វិជល្អឥតខ្ចោះ—ព្រោះបាបនៅសល់ប្រហែលពាក់កណ្តាល។
Verse 31
ततः कलियुगं प्रोक्तं चतुर्थं च सुदारुणम् । एकपादो वृषो यत्र पापं पादैस्त्रिभिः स्थितम्
បន្ទាប់មក គេប្រកាសថា កលិយុគ—យុគទីបួន ដ៏សាហាវខ្លាំង—ដែលនៅទីនោះ គោធម៌ (វೃಷៈ) ឈរលើជើងតែមួយ ខណៈបាបតាំងខ្លួនលើបីជើង។
Verse 32
कृष्णत्वं याति देवोऽपि तत्र चैव चतुर्भुजः । एक पादोऽपि धर्मस्य यावत्तावत्प्रवर्तते
នៅទីនោះ សូម្បីព្រះអម្ចាស់—ទោះមានបួនដៃក៏ដោយ—ក៏ទទួលរូបភាពងងឹត; ហើយ ‘ជើង’ តែមួយដែលនៅសល់នៃធម៌ ក៏ដំណើរការបន្តបានត្រឹមតែប៉ុន្មានដែលអាចធ្វើបាន។
Verse 33
पश्चान्नाशं समभ्येति यावत्तावच्छनैःशनैः । प्रमाणं तस्य निर्दिष्टं लक्षाश्चत्वार एव हि
បន្ទាប់មក វាធ្លាក់ចុះទៅរកការវិនាសយឺតៗ ម្តងមួយៗ។ មាត្ររបស់វាត្រូវបានបញ្ជាក់ថា មានចំនួនបួនលក្ខ (៤០០,០០០) ដោយច្បាស់។
Verse 34
द्वात्रिंशच्च सहस्राणि युगस्यैवांतिमस्य च । कलिना तत्र संपृष्टा मर्त्याः सर्वे परस्परम्
ហើយមានបន្ថែមសាមសិបពីរពាន់ទៀត សម្រាប់យុគចុងក្រោយនោះផងដែរ។ នៅទីនោះ មនុស្សស្លាប់ទាំងអស់ត្រូវកលិយុគប៉ះពាល់ ឈឺចាប់គ្នាទៅវិញទៅមក។
Verse 36
विबुधैस्ते प्रवर्तंते रागद्वेषपरायणाः । यस्ययस्य गृहे वित्तं तथा नार्यो मनोरमाः
សូម្បីតែដោយអ្នកប្រាជ្ញ ក៏ពួកគេត្រូវបានជំរុញឲ្យដំណើរការ ដោយពឹងផ្អែកលើរាគៈ និងទ្វេសៈ។ ផ្ទះណាដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិ នៅទីនោះក៏ស្វែងរកនារីស្រស់ស្អាតគួរចិត្តដែរ។
Verse 37
लोकद्वयविनाशः स्याद्यतश्चेतो न शुध्यति । प्रावृट्कालेऽपि संप्राप्ते दुर्भिक्षेण प्रपीडिताः
នឹងមានការបំផ្លាញទាំងពីរលោក (លោកនេះ និងលោកក្រោយ) ព្រោះចិត្តមិនបានបរិសុទ្ធ។ សូម្បីតែពេលរដូវភ្លៀងមកដល់ ក៏មនុស្សត្រូវទុក្ខដោយអត់ឃ្លាន។
Verse 38
भ्रमंति च कलौ लोका गगनासक्तदृष्टयः । जानाति चापि तनयः पिता चेन्निधनं व्रजेत्
នៅកលិយុគ មនុស្សលោតលាស់វង្វេង ដោយភ្នែកចងចាំលើមេឃ (ចិត្តរំខានមិនស្ថិតស្ថេរ)។ សូម្បីតែកូនប្រុសក៏គិតទុកជាមុន ប្រសិនបើឪពុកត្រូវទៅស្លាប់។
Verse 39
ततोहं गृहपो भूयां बांधवो ह्यपि बांधवम् । स्नुषापि वेत्ति चित्तेन यदि श्वश्रूः क्षयं व्रजेत्
បន្ទាប់មក មនុស្សគិតថា «សូមឲ្យខ្ញុំក្លាយជាម្ចាស់គ្រួសារ» ហើយសូម្បីសាច់ញាតិមួយក៏គ្រោងប្រឆាំងសាច់ញាតិមួយ។ សូម្បីកូនប្រសារក៏ដឹងក្នុងចិត្ត ហើយគិតគ្រោងថា បើម្តាយក្មេកទៅដល់ការស្លាប់។
Verse 40
मम स्याद्गृह ऐश्वर्यं तत्सर्वं नान्यथा व्रजेत् । काव्यैरुपहता वेदाः पुत्रा जामातृकैस्तथा
«សូមឲ្យសម្បត្តិ និងអំណាចក្នុងគេហដ្ឋានជារបស់ខ្ញុំ; សូមឲ្យទាំងអស់នោះទៅមកតែតាមនេះ មិនទៅផ្លូវផ្សេងឡើយ»។ វេទត្រូវបានប៉ះពាល់ដោយការតាំងកំណាព្យបង្អួតប៉ុណ្ណោះ ហើយកូនប្រុសក៏ត្រូវអំណាចកូនប្រសារនិងចំណងលោកីយ៍បង្វែរ។
Verse 41
शालकैर्बांधवाश्चैव ह्यसतीभिः कुलस्त्रियः । शूद्रास्तपस्विनश्चैव शूद्रा धर्मस्य सूचकाः
នៅយុគកលី ស្ត្រីក្នុងត្រកូលខ្ពង់ខ្ពស់ត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយសាច់ញាតិខាងស្វាមី និងទំនាក់ទំនងជាច្រើន ហើយដោយអ្នកមានអាកប្បកិរិយាមិនសុចរិត។ សូម្បីសូទ្រក៏ពាក់រូបរាងជាតបស្វី ហើយសូទ្រក្លាយជាអ្នកបង្ហាញ និងកំណត់អ្វីដែលហៅថា ធម្មៈ។
Verse 42
ब्राह्मणानां ततः शूद्रा उपदेशं वदंति च । अल्पोदकास्तथा मेघा अल्पसस्या च मेदिनी
បន្ទាប់មក សូទ្រនឹងសូម្បីតែផ្តល់ការប្រៀនប្រដៅដល់ព្រាហ្មណ៍។ ពពកនឹងមានទឹកតិច ហើយផែនដីនឹងផ្តល់ផលដំណាំតិចតួច។
Verse 43
अल्पक्षीरास्तथा गावः क्षीरे सर्पिस्तथाऽल्पकम् । सर्वभक्षास्तथा विप्रा नृपा निष्करुणास्ततः । कृष्या लज्जंति वैश्याश्च शूद्रा ब्राह्मणप्रेषकाः
គោនឹងមានទឹកដោះតិច ហើយពីទឹកដោះក៏បានតែស្មើតិច។ ព្រាហ្មណ៍នឹងក្លាយជាអ្នកបរិភោគគ្រប់យ៉ាងដោយមិនរើស; ព្រះមហាក្សត្រនឹងក្លាយជាមិនមានមេត្តា។ វៃស្យនឹងខ្មាសចំពោះការធ្វើកសិកម្ម ហើយសូទ្រនឹងបញ្ជា និងផ្ញើព្រាហ្មណ៍ទៅធ្វើការងារ។
Verse 44
हेतुवादरता ये च भंडंविद्यापराश्च ये । तेते स्युर्भूमिपालस्य सदाऽभीष्टाः कलौ युगे
អ្នកដែលរីករាយនឹងវាទវិវាទដោយហេតុផល និងអ្នកដែលភ្ជាប់ចិត្តនឹងសិល្បៈលេងសើច និងវិជ្ជាអួតអាង—មនុស្សដូច្នេះ នឹងតែងតែជាទីពេញចិត្តរបស់ស្តេចក្នុងយុគកលិ។
Verse 45
श्वःश्वःपापीयदिवसाः पृथिवी गतयौवना । अतिक्रांत शुभाः कालाः पर्युपस्थितदारुणाः
រៀងរាល់ថ្ងៃ កាលៈទេសៈកាន់តែពោរពេញដោយបាប; ផែនដីបានបាត់បង់កម្លាំងវ័យក្មេង។ រដូវកាលដ៏មង្គលបានកន្លងផុត ហើយរដូវដ៏គួរភ័យបានខិតជិតមក។
Verse 46
यथायथा युगं भावि वृद्धिं यांति स्त्रियो नराः । तथातथा प्रयांति स्म लघुतां जंतुभिः सह
ពេលយុគដែលនឹងមកដល់កាន់តែរីកចម្រើន ស្ត្រីនិងបុរសក៏កើនឡើងក្នុងរឿងលោកិយ; ប៉ុន្តែដូចគ្នានោះ ពួកគេជាមួយសត្វទាំងឡាយ នឹងធ្លាក់ចុះទៅក្នុងភាពតូចតាច និងចរិតទាប។
Verse 47
द्वादशमे चैव कन्या स्याद्भर्तृसंयुता
នៅអាយុដប់ពីរឆ្នាំ ក្មេងស្រីម្នាក់នឹងត្រូវភ្ជាប់ជាគូស្វាមីភរិយាជាមួយប្តីរួចហើយ។
Verse 48
ततः षोडशमे वर्षे नराः पलितयौवनाः । शौचाचारपरित्यक्ता निजकार्यपरास्तथा
បន្ទាប់មក នៅអាយុដប់ប្រាំមួយឆ្នាំ បុរសនឹងមើលទៅចាស់ទោះនៅវ័យក្មេង; បោះបង់ភាពស្អាតបរិសុទ្ធ និងអាកប្បកិរិយាត្រឹមត្រូវ ហើយខិតខំតែប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ។
Verse 49
भविष्यंति युगस्यांते नराः अंगुष्ठमात्रकाः । गृहं च तेऽथ कुर्वंति बिलैराखुसमुद्भवैः
នៅចុងបញ្ចប់នៃយុគ នរជននឹងមានទំហំត្រឹមមេដៃ។ បន្ទាប់មក ពួកគេនឹងសង់លំនៅដ្ឋានពីរន្ធដែលកើតឡើងដោយកណ្ដុរ។
Verse 52
पश्चात्कृतयुगं भावि भूयोऽपि द्विजसत्तमाः
បន្ទាប់មក ឱ ព្រះទ្វិជសត្តមៈ (អ្នកកើតពីរដងដ៏ប្រសើរ) យុគក្រឹត (Kṛta-yuga) នឹងមកដល់ម្តងទៀត។
Verse 53
एवं युगसहस्रेण संप्राप्तेन ततः परम् । ब्रह्मणो दिवसं भावि रात्रिश्चैव ततः परम्
ដូច្នេះ ពេលយុគសហស្របានកន្លងផុតទៅ នោះបន្ទាប់មក នឹងមាន “ថ្ងៃរបស់ព្រះព្រហ្ម” ហើយក្រោយមក តាមលំដាប់ នឹងមាន “រាត្រីរបស់ព្រះព្រហ្ម” ផងដែរ។
Verse 54
ततश्चानेन मानेन षष्ट्या युक्तैस्त्रिभिः शतैः । ब्रह्मणो वत्सरं भावि केशवस्य च तद्दिनम्
បន្ទាប់មក តាមមាត្រនេះ យ៉ាងពិតប្រាកដ បីរយហុកសិប (៣៦០) ថ្ងៃបែបនេះ ជាឆ្នាំមួយរបស់ព្រះព្រហ្ម; ហើយរយៈពេលដូចគ្នានោះ ត្រូវបានរាប់ជាថ្ងៃតែមួយរបស់កេសវៈ (Keśava)។
Verse 55
आत्मीये जीविते ब्रह्म यावद्वर्षशतं स्थितः । केशवोऽपि स्वमानेन वर्षाणां जीविते शतम्
ក្នុងអាយុកាលរបស់ព្រះព្រហ្មតាមមាត្ររបស់ព្រះអង្គ ព្រះព្រហ្មស្ថិតនៅរយឆ្នាំ។ កេសវៈ (Keśava) ក៏ដូចគ្នា តាមមាត្ររបស់ព្រះអង្គ មានអាយុកាលរយឆ្នាំដែរ។
Verse 56
वर्षेण वासुदेवस्य दिनं माहेश्वरं भवेत् । निजमानेन सोप्यत्र याव द्वर्षशतं स्थितः
ដោយមួយឆ្នាំតាមវាសុទេវៈ នឹងក្លាយជាមួយ «ថ្ងៃមាហេស្វរៈ»; ហើយគាត់ផងដែរ តាមមាត្ររបស់ខ្លួន ស្ថិតនៅទីនេះរយឆ្នាំ។
Verse 57
ततः शक्तिस्वरूपः स्यात्सोऽक्षयी कीर्त्यते यतः । सदाशिवस्य निःश्वासः शैवं वर्षशतं भवेत् । उच्छ्वासस्तु पुनस्तस्य शक्तिरूपेण संस्थितः
បន្ទាប់មក គេក្លាយជារូបសភាពនៃឝក្តិ; ដូចហេតុនេះ នាងត្រូវបានប្រកាសថា «អមតៈ មិនរលាយ»។ រយឆ្នាំសៃវៈ ត្រូវបាននិយាយថា ជាដង្ហើមចេញតែមួយរបស់សដាសិវៈ; ហើយដង្ហើមចូលរបស់ព្រះអង្គ វិញ ស្ថិតជារូបឝក្តិ។
Verse 58
सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं शिवशक्तिसमुद्भवम् । यावदायुः प्रमाणं च मानुषाढ्यं च यद्भवेत्
សូតៈបាននិយាយ៖ អ្វីៗទាំងនេះ ខ្ញុំបានពន្យល់ដល់អ្នកទាំងអស់គ្នាហើយ—ដែលកើតចេញពីឝិវៈ និងឝក្តិ—គឺទាំងមាត្រនៃអាយុកាល និងអ្វីៗដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសម្បត្តិ និងចំណែករបស់មនុស្ស។
Verse 59
भवद्भिः शांकरं पृष्टो द्विजा अस्मि दिनं पुरा । मया पुनस्तु सर्वेषां मर्त्यादीनां तु कीर्तितम्
ឱ ព្រះទ្វិជៈទាំងឡាយ អ្នកទាំងអស់គ្នា កាលមុនបានសួរខ្ញុំអំពីថ្ងៃរបស់ឝង្ករៈ; ហើយឥឡូវនេះ ខ្ញុំក៏បានបង្ហាញផងដែរ នូវការគណនាសម្រាប់សត្វទាំងអស់ ចាប់ពីមនុស្សស្លាប់ជាមុន។
Verse 91
एवं जाते ततो लोके ब्राह्मणो हरिपिंगलः । कल्किगोत्रसमुत्पन्नस्तान्सर्वा न्सूदयेत्ततः
ពេលដែលពិភពលោកកើតមានដូច្នេះហើយ នោះមានព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ឈ្មោះ ហរិពិង្គលៈ កើតក្នុងវង្សកុលកិ; បន្ទាប់មក គាត់សម្លាប់ពួកគេទាំងអស់។
Verse 272
इति श्रीस्कांदे महापुराण एका शीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये युगस्वरूपवर्णनंनाम द्विसप्तत्युत्तरद्विशततमोअध्यायः
ដូច្នេះ បញ្ចប់ជំពូកមានចំណងជើង «យុគស្វរូបវರ್ಣន» (ការពិពណ៌នាអំពីសភាពនៃយុគ) ក្នុង «ហាតកេឝ្វរ-ក្សេត្រមាហាត្ម្យ» នៃ នាគរ-ខណ្ឌ ទី៦ នៃ «ស្រី ស្កន្ទ មហាបុរាណ» ក្នុង «ឯកាឝីតិ-សាហស្រី សំហិតា»។