Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22

Devanagari script

तेन दानानि दत्तानि तीर्थेषु च विशेषतः । मिष्टान्नानि द्विजेंद्राणां दक्षिणासहितानि च

Transliteration

tena dānāni dattāni tīrtheṣu ca viśeṣataḥ | miṣṭānnāni dvijeṃdrāṇāṃ dakṣiṇāsahitāni ca

Translation

ដោយព្រះអង្គនោះ បានប្រគេនទានជាច្រើន ជាពិសេសនៅតាមទីរមណីយដ្ឋានបូជាទឹក; ហើយបានចែកអាហារផ្អែមដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ ព្រមទាំងទក្ខិណា (dakṣiṇā) តាមគួរ។

Word by Word

• तेन: by him/thereby
• तेन: Karana/Hetu (Instrument/Cause)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)

• दानानि: gifts, donations
• दानानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc. 1st/2nd), बहुवचन (Plural)

• दत्तानि: given
• दत्तानि: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दत्त (कृदन्त; √दा (डादाने) क्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; ‘दानानि’ इत्यस्य विशेषणम्

• तीर्थेषु: at sacred fords/places of pilgrimage
• तीर्थेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन (Plural)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)

• विशेषतः: especially
• विशेषतः: Sambandha/Modifier (विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विशेषतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: especially)

• मिष्टान्नानि: sweet foods, delicacies
• मिष्टान्नानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मिष्ट + अन्न (प्रातिपदिक; मिष्ट=स्वादु, अन्न=भोजन)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः ‘मिष्टम् अन्नम्’

• द्विजेन्द्राणाम्: of the best of the twice-born (Brahmins)
• द्विजेन्द्राणाम्: Sampradana/Sambandha (Recipient-relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: द्विज + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; ‘द्विजानाम् इन्द्राः’ (श्रेष्ठाः)

• दक्षिणा: fee, honorarium
• दक्षिणा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दक्षिणा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (समासपूर्वपद)

• सहितानि: accompanied by honoraria
• सहितानि: Sambandha/Modifier (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सहित (कृदन्त; √सह (सहँ) सहने, क्त-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; ‘दक्षिणा-सहित’ = दक्षिणया सहित (instrumental tatpuruṣa)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)

Speaker

Narrator (Skanda Purāṇa narrative voice; exact speaker not explicit in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Unspecified tīrthas (plural)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Pilgrimage setting with a bathing ghat: the patron distributes sweet food and dakṣiṇā to seated brāhmaṇas; water, lamps, and offering trays create a festive sacred charity scene.

Characters & Entities

• Tīrtha
• Dvija (Brahmins)
• Dāna
• Dakṣiṇā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-visits become spiritually fruitful when sealed by dāna—especially annadāna and respectful dakṣiṇā.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse praises giving at tīrthas in general; no single location is named in this line.

What ritualistic prescription is mentioned?

Charity at sacred places, feeding Brahmins sweet food, and giving appropriate dakṣiṇā.