Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 77

Devanagari script

सोऽपि राजासमभ्यर्च्य तं देवं तान्द्विजोत्तमान् । जगाम स्वपुरं पश्चात्कृत्वा रात्रौ प्रजागरम्

Transliteration

so'pi rājāsamabhyarcya taṃ devaṃ tāndvijottamān | jagāma svapuraṃ paścātkṛtvā rātrau prajāgaram

Translation

ព្រះរាជានោះផងដែរ បានគោរពបូជាព្រះទេវតានោះ និងព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរទាំងនោះយ៉ាងសមគួរ; បន្ទាប់ពីធ្វើការយាមរាត្រីរួច ទើបត្រឡប់ទៅកាន់ទីក្រុងរបស់ព្រះអង្គ។

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• अपि: also
• अपि: Avyaya (Particle/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अपि-कार (also)

• राजा: the king
• राजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• समभ्यर्च्य: having worshipped
• समभ्यर्च्य: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + अभि + √अर्च् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having duly worshipped’

• तम्: that
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• देवम्: god; deity
• देवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• तान्: those
• तान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• द्विजोत्तमान्: the best Brahmins
• द्विजोत्तमान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; समासः—कर्मधारयः (श्रेष्ठाः द्विजाः)

• जगाम: went
• जगाम: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• स्वपुरम्: to his own city
• स्वपुरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + पुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (स्वं पुरम्)

• पश्चात्: afterwards
• पश्चात्: Avyaya (Adverbial/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चात् (अव्यय)
• Form: अव्यय; काल/क्रमवाचक (afterwards)

• कृत्वा: having performed
• कृत्वा: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having done’

• रात्रौ: at night
• रात्रौ: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रात्रि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; कालाधिकरणम्

• प्रजागरम्: a night-long vigil
• प्रजागरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्र + जागर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; ‘प्रजागर’ = विशेषजागरणम् (night vigil)

Speaker

Narrator (context indicates Bhartṛyajña continuing the account to the king)

Skanda Dialogue

Listener: a king (nṛpa)

Visual Art Cues

Scene: A king, hands folded, completes worship before a Śiva-liṅga, offers honors to seated brāhmaṇas, then departs at dawn after an all-night vigil; lamps still glow, incense smoke curls, and attendants carry offerings.

Characters & Entities

• Śiva
• Brāhmaṇas (dvijottama)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right worship includes reverence to Śiva and respectful honoring of the virtuous; disciplined vigil is upheld as a meritorious act.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular tīrtha is named in this verse; it continues the Śivarātri-focused māhātmya narration.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship (arcana) and night-long vigil (prajāgara/jāgaraṇa) are mentioned.