Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 17

Devanagari script

भृगुयन्त्रे समाश्रांतिनियोगे सर्वकर्मकृत् । गायत्रीछंद एतेषां देहन्यासक्रमो भवेत्

Transliteration

bhṛguyantre samāśrāṃtiniyoge sarvakarmakṛt | gāyatrīchaṃda eteṣāṃ dehanyāsakramo bhavet

Translation

នៅក្នុងភ្រឹគុយន្ត្រា ពេលដាក់អនុវត្តតាមការរៀបចំ និងការប្រើប្រាស់ដែលបានកំណត់ នោះវាបំពេញកិច្ចពិធីទាំងអស់។ ចន្ទស៍របស់វាគឺ «គាយត្រី» ហើយការធ្វើន្យាសលើរាងកាយ ត្រូវអនុវត្តតាមលំដាប់ត្រឹមត្រូវ។

Word by Word

• भृगुयन्त्रे: in/with the Bhṛgu-yantra
• भृगुयन्त्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भृगु + यन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘भृगोः यन्त्रम्’

• समाश्रान्ति-नियोगे: in the arrangement/assignment called ‘samāśrānti’
• समाश्रान्ति-नियोगे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: समाश्रान्ति + नियोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘समाश्रान्तेः नियोगः’ (as a technical term)

• सर्वकर्मकृत्: doer of all rites/actions
• सर्वकर्मकृत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व + कर्म + कृत् (धातु √कृ ‘करण’ + कृत्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृत्प्रत्ययान्त, ‘सर्वाणि कर्माणि करोति’

• गायत्रीछन्दः: the Gāyatrī metre
• गायत्रीछन्दः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गायत्री + छन्दस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘गायत्र्याः छन्दः’

• एतेषाम्: of these
• एतेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (Genitive plural)

• देहन्यासक्रमः: the sequence of body-nyāsa
• देहन्यासक्रमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देह + न्यास + क्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘देहे न्यासस्य क्रमः’

• भवेत्: should be / may occur
• भवेत्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Visual Art Cues

Scene: A sādhaka-pilgrim seated in āsana, performing systematic aṅga-nyāsa over the body, with subtle syllables (bīja/varṇa) glowing at each limb; a yantra diagram (Bhṛgu-yantra) faintly visible behind, indicating ordered deployment.

Characters & Entities

• Bhṛgu
• Gāyatrī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic ritual science emphasizes order and lineage: yantra, metre, and nyāsa sequence together make practice effective and dhārmically grounded.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is procedural (yantra, chandas, nyāsa) and does not name a specific tīrtha in this excerpt.

What ritualistic prescription is mentioned?

It prescribes application in the Bhṛgu-yantra, states the chandas as Gāyatrī, and instructs performing deha-nyāsa in the proper sequence.