Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 34

Devanagari script

तडित्कोटिप्रतीकाशं रूपदिव्यश्रिया युतम् । वह्निपुत्रं च गांगेयं कार्तिकेयं महाबलम्

Transliteration

taḍitkoṭipratīkāśaṃ rūpadivyaśriyā yutam | vahniputraṃ ca gāṃgeyaṃ kārtikeyaṃ mahābalam

Translation

ព្រះកុមារនោះភ្លឺដូចពន្លឺរន្ទះរាប់លានដង មានសម្រស់ទេវភាព និងសិរីរុងរឿង។ ជាព្រះបុត្ររបស់អគ្គិ ជាកូននៃគង្គា—ព្រះការត្តិកេយ្យ មហាបល។

Word by Word

• तडित्कोटिप्रतीकाशम्: resembling crores of lightning flashes
• तडित्कोटिप्रतीकाशम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तडित् + कोटि + प्रतीकाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तडितां कोटीनां प्रतीकाशः) ‘(बालम्)’ इति विशेषण

• रूपदिव्यश्रिया: with divine beauty of form
• रूपदिव्यश्रिया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: रूप + दिव्य + श्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; तत्पुरुषः (दिव्या श्रीः रूपस्य/रूपस्य दिव्यश्रीः)

• युतम्: endowed (with)
• युतम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: युज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (Past participle/क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘(बालम्)’ इति विशेषण

• वह्निपुत्रम्: son of Fire
• वह्निपुत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वह्नि + पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वह्नेः पुत्रः)

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• गाङ्गेयम्: Gāṅgeya (connected with Gaṅgā)
• गाङ्गेयम्: Karma (Apposition/कर्मसमानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गङ्गा (प्रातिपदिक) + एय (तद्धित)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तद्धितान्त (अपत्य/सम्बन्धार्थ)

• कार्तिकेयम्: Kārtikeya
• कार्तिकेयम्: Karma (Apposition/कर्मसमानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कृत्तिका (प्रातिपदिक) + एय (तद्धित)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तद्धितान्त (सम्बन्धार्थ)

• महाबलम्: mighty/very strong
• महाबलम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा + बल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महद् बलं यस्य)

Speaker

Narrator (contextual narration)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A child radiates like countless lightning flashes; six faces glow; flames and river-light mingle, suggesting Agni and Gaṅgā as parent-forces; the child’s stance conveys great strength.

Characters & Entities

• Kārttikeya
• Agni (Vahni)
• Gaṅgā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The deity embodies cosmic forces (Agni and Gaṅgā), showing how sacred power unites purification, brilliance, and protection.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

Gaṅgā is invoked as Kārttikeya’s maternal association, indicating a riverine tīrtha backdrop; the exact named site is not stated in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly, though the Gaṅgā association reinforces the tīrtha theme of purification.