Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12
Devanagari script
पाणिग्रहेण विहिता ये कुमाराः कुमारिकाः । तेषांतेषां प्रजाश्चैव भविष्यथ न संशयः
Transliteration
pāṇigraheṇa vihitā ye kumārāḥ kumārikāḥ | teṣāṃteṣāṃ prajāścaiva bhaviṣyatha na saṃśayaḥ
Translation
«យុវជន និងយុវនារីទាំងឡាយ ដែលបានរួមគ្នាតាមពិធីកាន់ដៃ (អាពាហ៍ពិពាហ៍) នោះ—សម្រាប់ម្នាក់ៗ ពូជពង្សនឹងកើតមានជាក់ជាមិនខាន; មិនមានសង្ស័យឡើយ»។
Word by Word
पाणिग्रहेणby the act of taking the hand (marriage)
पाणिग्रहेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपाणिग्रह (प्रातिपदिक; पाणि + ग्रह)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/Instrumental), एकवचन; ‘पाणिग्रह’ = पाणेः ग्रहणम् (विवाहकर्म)
विहिताःordained/appointed
विहिताः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + धा (धातु) → विहित (कृदन्त, क्त/PPP)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)
येwho (those who)
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धबोधक सापेक्ष-सर्वनाम
कुमाराःboys/young men
कुमाराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुमार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
कुमारिकाःgirls/maidens
कुमारिकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुमारिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तेषाम्of them
तेषाम्:
Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध/Genitive), बहुवचन
तेषाम्of each of them
तेषाम्:
Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; पुनरुक्ति (प्रत्येकस्य)
प्रजाःoffspring
प्रजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Avadharana (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (particle of emphasis)
भविष्यथyou (pl.) will be / will come to be
भविष्यथ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), मध्यमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
नnot
न:
Nishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
संशयःdoubt
संशयः:
Pratishedha-vakya-artha (Idiomatic/वाक्यार्थ)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘न संशयः’ = नास्ति संशयः (elliptic)
Speaker
Pārvatī / Viśvamātā (contextual)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Devi declares that youths and maidens joined by the rite of taking the hand will surely obtain offspring.
Characters & Entities
P
Pāṇigrahaṇa (marriage rite)K
KumāraK
KumārikāP
Prajā (offspring)FAQs
Householder dharma, sanctified through proper marriage rites, is upheld as a legitimate path blessed with continuity of lineage.
No specific tīrtha is named in this verse.
Pāṇigrahaṇa (the formal ‘taking of the hand’) is referenced as the defining rite of marriage.