Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 94

Devanagari script

तांबूलं ब्राह्मणेन्द्राय यो दत्त्वा प्राक्प्रभक्षयेत् । सुरूपो भाग्यवान्दक्षो भवेज्जन्मनिजन्मनि

Transliteration

tāṃbūlaṃ brāhmaṇendrāya yo dattvā prākprabhakṣayet | surūpo bhāgyavāndakṣo bhavejjanmanijanmani

Translation

អ្នកណាដែលប្រគេនតាំបូលជាមុនដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ឧត្តម ហើយបន្ទាប់មកទើបញ៉ាំ នោះនឹងក្លាយជាមនុស្សស្រស់ស្អាត មានសំណាង និងមានសមត្ថភាព កើតជាតិហើយកើតជាតិទៀត។

Word by Word

• ताम्बूलम्: betel
• ताम्बूलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ताम्बूल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• ब्राह्मणेन्द्राय: to the chief of Brahmins
• ब्राह्मणेन्द्राय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (ब्राह्मणानाम् इन्द्रः); पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: दा (धातु) + क्त्वा (अव्यय-कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive), पूर्वक्रिया

• प्राक्: beforehand
• प्राक्: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्राक् (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb: beforehand)

• प्रभक्षयेत्: should eat
• प्रभक्षयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + भक्ष् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• सुरूपः: handsome
• सुरूपः: Karta (Subject-complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय (सुन्दरं रूपं यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भाग्यवान्: fortunate
• भाग्यवान्: Karta (Subject-complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भाग्यवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वत्-प्रत्ययान्त

• दक्षः: skilled, capable
• दक्षः: Karta (Subject-complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• जन्मनि: in (each) birth
• जन्मनि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• जन्मनि: in birth (again)
• जन्मनि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति

Speaker

Nārada (within Nārada–king dialogue; listener implied as the king)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: A king (राजन् addressed)

Visual Art Cues

Scene: A devotee offers a betel-leaf preparation to an eminent brāhmaṇa first; afterward he partakes, shown with a radiant, auspicious countenance—symbolizing beauty and fortune across births.

Characters & Entities

• Nārada
• Brāhmaṇa (श्रेष्ठ/श्रेष्ठतम implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right order matters in dharma: charity and honoring the worthy (Brāhmaṇas) before personal enjoyment yields enduring merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching occurs within the Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya narrative in Nāgara-khaṇḍa (Tīrthamāhātmya).

What ritualistic prescription is mentioned?

Give tāmbūla to an eminent Brāhmaṇa first; only then should one partake of it.