Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22

Devanagari script

शांतिकं शिवसंकल्पमृषिकल्पं चतुर्विधम् । मंडलंब्राह्मणं चैव गायत्रीब्राह्मणं तथा

Transliteration

śāṃtikaṃ śivasaṃkalpamṛṣikalpaṃ caturvidham | maṃḍalaṃbrāhmaṇaṃ caiva gāyatrībrāhmaṇaṃ tathā

Translation

(គាត់គួរសូត្រ) «សាន្តិក» «សិវសង្គល្ប» និង «ឥសិកល្ប» ចំនួនបួនប្រភេទ; ហើយក៏សូត្រ «មណ្ឌលប្រាហ្មណ» និង «គាយត្រីប្រាហ្មណ» ដូចគ្នា។

Word by Word

• शान्तिकम्: the Śāntika (text)
• शान्तिकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शान्तिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• शिवसंकल्पम्: the Śiva-saṅkalpa (hymn)
• शिवसंकल्पम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + संकल्प (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य संकल्पः)

• ऋषिकल्पम्: the Ṛṣi-kalpa (section)
• ऋषिकल्पम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक) + कल्प (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ऋषेः कल्पः)

• चतुर्विधम्: fourfold
• चतुर्विधम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: चतुर् (प्रातिपदिक) + विध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (चतुर्विधम् = fourfold) विशेषणम् (समूहस्य)

• मण्डलम्: the Maṇḍala (section)
• मण्डलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मण्डल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• ब्राह्मणम्: the Brāhmaṇa (text)
• ब्राह्मणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle, emphasis)

• गायत्रीब्राह्मणम्: the Gāyatrī-brāhmaṇa
• गायत्रीब्राह्मणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गायत्री (प्रातिपदिक) + ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गायत्र्याः ब्राह्मणम्)

• तथा: also
• तथा: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A more formal Vedic session: multiple priests, one leading Śiva-saṅkalpa; another reciting brāhmaṇa portions; a mandala diagram or ritual circle hinted; pilgrims seated respectfully; atmosphere of solemn pacification.

Characters & Entities

• Śiva-saṅkalpa
• Ṛṣi-kalpa
• Maṇḍala-brāhmaṇa
• Gāyatrī-brāhmaṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha rites are portrayed as grounded in authoritative sacred speech—pacificatory and auspicious texts that stabilize mind and cosmos.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

These recitations form part of the chapter’s Garttā-tīrtha rite sequence.

What ritualistic prescription is mentioned?

Recite specific śānti and Vedic/Brāhmaṇa texts: Śāntika, Śiva-saṅkalpa, fourfold Ṛṣi-kalpa, Maṇḍala-brāhmaṇa, and Gāyatrī-brāhmaṇa.