Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

Devanagari script

चांद्रायणशतं प्रादात्सुभद्रायाहिताग्नये । सर्वभंडपरित्यागं पुनराधानमेव च

Transliteration

cāṃdrāyaṇaśataṃ prādātsubhadrāyāhitāgnaye | sarvabhaṃḍaparityāgaṃ punarādhānameva ca

Translation

ព្រះមហាត្មាបានកំណត់ឲ្យសុភទ្រា អ្នកថែរក្សាភ្លើងបូជាពិសិដ្ឋ ធ្វើវ្រតចន្ទ្រាយណៈមួយរយ ហើយក៏បង្គាប់ឲ្យបោះបង់ឧបករណ៍គ្រួសារទាំងអស់ និងដំឡើងភ្លើងបូជាឡើងវិញ។

Word by Word

• चांद्रायणशतम्: a hundred cāndrāyaṇa penances
• चांद्रायणशतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चांद्रायण + शत (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; द्विगु-समासः (शतं चांद्रायणानाम्)

• प्रादात्: gave/prescribed
• प्रादात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-दा (धातु)
• Form: लुङ्-लकारः (अनद्यतनभूत/aorist), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• सुभद्राय: to Subhadrā
• सुभद्राय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: सुभद्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः (सम्प्रदान), एकवचनम्

• आहिताग्नये: to the one with established fires (āhitāgni)
• आहिताग्नये: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: आहित + अग्नि (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः (सम्प्रदान), एकवचनम्; बहुव्रीहिः (आहिताः अग्नयः यस्य—one who has established sacred fires)

• सर्वभण्डपरित्यागम्: abandonment of all possessions
• सर्वभण्डपरित्यागम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व + भण्ड + परित्याग (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; तत्पुरुषः (सर्वस्य भण्डस्य परित्यागः)

• पुनराधानम्: re-establishment (again)
• पुनराधानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुनः + आधान (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; अव्ययीभावः (पुनः आधानम्—re-establishment, esp. of fires/rites)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-निपातः (emphatic particle)

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)

Speaker

Unspecified narrator (prescription of expiations)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The ācārya pronounces a severe penance: ‘a hundred Cāndrāyaṇas’; Subhadrā, an āhitāgni, stands resolute. Household vessels are set aside; a new fire-altar is prepared for punar-ādhāna.

Characters & Entities

• Subhadrā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When ritual order is disturbed, restoration requires disciplined penance and the re-consecration of sacred domestic rites.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The tīrtha context is Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya; this verse emphasizes household/ritual purification rather than naming the site.

What ritualistic prescription is mentioned?

A hundred Cāndrāyaṇa observances, abandonment of all vessels, and punarādhāna (re-establishing the sacred fires).