Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 70

Devanagari script

ब्राह्मण्युवाच । एषा मे सुसखी साध्वी राजपुत्री यशस्विनी । ख्याता रत्नावतीनाम प्राणेभ्योऽपिगरीयसी

Transliteration

brāhmaṇyuvāca | eṣā me susakhī sādhvī rājaputrī yaśasvinī | khyātā ratnāvatīnāma prāṇebhyo'pigarīyasī

Translation

នារីព្រាហ្មណីបានទូលថា៖ «នេះជាមិត្តស្និទ្ធរបស់ខ្ញុំ នារីសាធ្វី មានគុណធម៌ ជាព្រះរាជកុមារី និងមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ។ នាងមាននាមថា រត្នាវតី ហើយសម្រាប់ខ្ញុំ នាងស្រឡាញ់លើសសូម្បីតែដង្ហើមជីវិត»។

Word by Word

• ब्राह्मणी: the brahmin woman
• ब्राह्मणी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन

• एषा: this (woman)
• एषा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन; निर्देशार्थक (this woman)

• मे: my
• मे: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6/सम्बन्ध), एकवचन

• सुसखी: a very dear friend
• सुसखी: Pradhana (Apposition/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: सु (अव्यय) + सखी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मधारयः (good/very dear friend)

• साध्वी: virtuous
• साध्वी: Pradhana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: साध्वी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषणम् (qualifying एषा)

• राजपुत्री: king’s daughter; princess
• राजपुत्री: Pradhana (Apposition/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक) + पुत्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (राज्ञः पुत्री)

• यशस्विनी: famous; illustrious
• यशस्विनी: Pradhana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यशस्विनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषणम्

• ख्याता: renowned
• ख्याता: Pradhana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ख्या (धातु) + त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (renowned)

• रत्नावती: Ratnāvatī
• रत्नावती: Pradhana (Apposition/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: रत्नावती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; नाम (proper name)

• नाम: by name
• नाम: Sambandha (Naming particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नामार्थक-निपात (particle indicating name: 'by name')

• प्राणेभ्यः: than (my) lives; than life
• प्राणेभ्यः: Apadana (Standard of comparison/अपादान)
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5/अपादान), बहुवचन; तुलनायाम् (than life)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपि-कार (even)

• गरीयसी: dearer; more important
• गरीयसी: Pradhana (Predicate adjective/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तुलनात्मक-रूपम् (comparative: heavier/greater/dearer)

Speaker

Brāhmaṇī

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The brāhmaṇī gestures toward a noble princess-friend standing modestly behind her; Śiva listens, poised to grant grace.

Characters & Entities

• Ratnāvatī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True devotion expresses itself through compassion—seeking blessings not only for oneself but also for those one loves.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; it continues the tīrtha-māhātmya storyline.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse introduces Ratnāvatī as the focus of an intercessory boon request.