Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

Devanagari script

दीयतां दीयतां तत्र भुज्यतां भुज्यतामिति । एकः संश्रूयते शब्दो द्वितीयो द्विजसंभवः

Transliteration

dīyatāṃ dīyatāṃ tatra bhujyatāṃ bhujyatāmiti | ekaḥ saṃśrūyate śabdo dvitīyo dvijasaṃbhavaḥ

Translation

នៅទីនោះ សំឡេងមួយត្រូវបានឮថា «ឲ្យទៅ! ឲ្យទៅ!» ហើយសំឡេងទីពីរថា «ចូរញ៉ាំ! ចូរញ៉ាំ!»—ជាសំឡេងអ៊ូអរ កើតឡើងក្នុងចំណោមព្រះទ្វិជៈ។

Word by Word

• दीयताम्: let (it) be given
• दीयताम्: Kriya (Injunctive action)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive): 'let it be given'

• दीयताम्: let it be given (again)
• दीयताम्: Kriya (Injunctive action)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लोट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग; पुनरुक्ति (emphasis)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देश/प्रसङ्गवाचक अव्यय (locative adverb: there)

• भुज्यताम्: let (it) be eaten/enjoyed
• भुज्यताम्: Kriya (Injunctive action)
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु)
• Form: लोट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive): 'let it be eaten/enjoyed'

• भुज्यताम्: let it be eaten (again)
• भुज्यताम्: Kriya (Injunctive action)
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु)
• Form: लोट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग; पुनरुक्ति (emphasis)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/वाक्यसमाप्त्यर्थक अव्यय (quotative particle)

• एकः: one
• एकः: Karta (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'शब्दः' इति विशेषण

• संश्रूयते: is heard
• संश्रूयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-श्रु (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोग: 'is heard'

• शब्दः: sound/cry
• शब्दः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शब्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• द्वितीयः: second
• द्वितीयः: Karta (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: द्वितीय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'द्विजसंभवः' इति विशेषण

• द्विजसंभवः: (the) origin/utterance of the twice-born (Brahmin)
• द्विजसंभवः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज + संभव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजस्य संभवः)

Speaker

Sūta (continuation of Sūta uvāca frame)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvijottamāḥ

Visual Art Cues

Scene: yajñaśālāyāṃ brāhmaṇāḥ, sevakāḥ; ekaḥ śabdaḥ ‘dīyatām dīyatām’—dāna-vibhāgaḥ; dvitīyaḥ ‘bhujyatām bhujyatām’—pāṅkti-bhojana; pātra-rāśi, anna-bhāṇḍa, ghṛta, pāyasa; kolāhalaṃ maṅgalam.

Characters & Entities

• dvija (twice-born)
• dāna (giving)
• bhojana (feasting)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma in a sacred setting expresses itself through generosity (dāna) and sanctified sharing of food (bhojana/annadāna).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Within the ongoing Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya frame; the verse depicts the yajña-culture of giving and feeding.

What ritualistic prescription is mentioned?

Emphasis on dāna (distribution) and bhujana/bhojana (ritual feasting/partaking) as part of yajña proceedings.