Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 99

Devanagari script

कारणात्तव राजेंद्र निशामेतां वनस्पतौ । नेष्यामोऽन्यत्र यास्यामः प्रभा तेऽन्यत्र कानने

Transliteration

kāraṇāttava rājeṃdra niśāmetāṃ vanaspatau | neṣyāmo'nyatra yāsyāmaḥ prabhā te'nyatra kānane

Translation

តែដោយសារព្រះអង្គ ឱ រាជាធិរាជ យើងនឹងឆ្លងរាត្រីនេះនៅទីនេះក្រោមដើមឈើ។ ពេលព្រលឹម យើងនឹងទៅកន្លែងផ្សេង ហើយព្រះតេជៈរបស់ព្រះអង្គនឹងភ្លឺនៅព្រៃមួយទៀត។

Word by Word

• कारणात्: because of; due to the reason
• कारणात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी विभक्ति, एकवचन (Neuter, Ablative, Singular)

• तव: of you; your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी विभक्ति, एकवचन (Pronoun, Genitive singular)

• राजेन्द्र: O king of kings
• राजेन्द्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन विभक्ति, एकवचन (Masculine, Vocative, Singular)

• निशाम्: night
• निशाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: निशा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Feminine, Accusative, Singular)

• एताम्: this
• एताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Pronoun-adjective, Feminine Accusative singular)

• वनस्पतौ: in/at the tree
• वनस्पतौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वनस्पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन (Masculine, Locative, Singular)

• नेष्यामः: we will spend/lead (the time)
• नेष्यामः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नी (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्), उत्तमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद (Simple future, 1st person plural, Parasmaipada)

• अन्यत्र: elsewhere
• अन्यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (adverb of place)

• यास्यामः: we will go
• यास्यामः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्), उत्तमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद (Simple future, 1st person plural, Parasmaipada)

• प्रभा: splendour; radiance
• प्रभा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Feminine, Nominative, Singular)

• ते: of you; your
• ते: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी विभक्ति, एकवचन (Pronoun, Genitive singular)

• अन्यत्र: elsewhere
• अन्यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (adverb of place)

• कानने: in the forest
• कानने: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कानन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन (Neuter, Locative, Singular)

Speaker

Tāpasas (forest ascetics)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: king (rajendra)

Visual Art Cues

Scene: At twilight under a large tree, ascetics agree to stay one night for the king’s sake; the horizon hints at dawn as a promise of departure.

Characters & Entities

• tāpasas
• rājā (king)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even those devoted to solitude uphold atithi-dharma—compassionate accommodation for one in need.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not named in this verse; it continues the tīrtha-narrative setting in a sanctified forest region.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a practical decision to remain for the night and depart at dawn.