Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 178›Shloka 54
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 54

Devanagari script

नैवेद्ये घृतपूपांश्च दद्याद्देव्याः प्रभक्तितः । ग्रंथिचूर्णेन धूपं च ह्यर्घ्यं मदनजं फलम् । तदेव प्राशनं कार्यमर्घ्यमंत्रमिदं स्मृतम्

Transliteration

naivedye ghṛtapūpāṃśca dadyāddevyāḥ prabhaktitaḥ | graṃthicūrṇena dhūpaṃ ca hyarghyaṃ madanajaṃ phalam | tadeva prāśanaṃ kāryamarghyamaṃtramidaṃ smṛtam

Translation

ដោយសទ្ធាខ្លាំង គួរថ្វាយនៃវេទ្យដល់ព្រះនាង ជានំចៀនបំពងដោយឃី (ghṛta-pūpa)។ ហើយថ្វាយធូបពីម្សៅក្រអូប (គ្រាន់ធីចូណ៌) និងអរឃ្យ ព្រមទាំងផ្លែ “កើតពីសេចក្តីស្នេហា”។ បន្ទាប់មក គួរទទួលទាននៃវេទ្យនោះដោយគោរព; នេះត្រូវបានចងចាំថាជាពិធីមន្តអរឃ្យ។

Word by Word
नैवेद्येin/for the food-offering (naivedya)
नैवेद्ये:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनैवेद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण (in the offering/naivedya)
घृतपूपान्ghee-cakes
घृतपूपान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootघृत-पूप (प्रातिपदिक; घृत + पूप)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; (घृतेन युक्ताः पूपाः)
चand
च:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
दद्यात्should give/offer
दद्यात्:
Kriya (Action)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
देव्याःto the goddess
देव्याः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी/षष्ठी, एकवचन; अत्र चतुर्थी (सम्प्रदान)
प्रभक्तितःwith great devotion
प्रभक्तितः:
Hetu (Cause/Manner)
TypeIndeclinable
Rootप्र-भक्ति (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb); ‘भक्त्या’ इत्यर्थे
ग्रन्थिचूर्णेनwith powdered knot-grass/‘granthi’ powder
ग्रन्थिचूर्णेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootग्रन्थि-चूर्ण (प्रातिपदिक; ग्रन्थि + चूर्ण)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण (by means of)
धूपम्incense
धूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
हिindeed
हि:
Nipata (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात; अवधारण/कारणार्थक (indeed/for)
अर्घ्यम्arghya offering (water/oblation)
अर्घ्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्घ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मदनजम्born of Madana (love-god)
मदनजम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमदन-ज (प्रातिपदिक; मदन + ज)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; फलम् इति विशेषण (मदनात् जातम्)
फलम्fruit
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘तदेव’ इति अवधारण
एवonly/indeed
एव:
Nipata (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (only/indeed)
प्राशनम्eating/partaking
प्राशनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्र-आशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कार्यम्to be done/should be done
कार्यम्:
Vidhi (Obligation)
TypeAdjective
Root√कृ (धातु) → कार्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभविष्यत्कर्मणि/विधेयार्थक कृदन्त (ण्यत्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (to be done)
अर्घ्यमन्त्रम्the arghya-mantra
अर्घ्यमन्त्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअर्घ्य-मन्त्र (प्रातिपदिक; अर्घ्य + मन्त्र)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (अर्घ्यस्य मन्त्रः)
इदम्this
इदम्:
Visheshya (Apposition)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
स्मृतम्is declared/remembered
स्मृतम्:
Kriya (Predicative)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘is said/remembered’
Speaker

Lakṣmī (contextual continuation within the vrata/tīrtha instruction; explicit speaker appears at 63)

Tirtha Mahatmya

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Night-time Devī pūjā: a devotee offers a platter of golden ghee-cakes, wafts aromatic incense, and lifts a vessel of arghya with a ripe fruit; lamps flicker, attendants sing softly.

Characters & Entities
D
Devī
G
Gaurī
M
Madana

FAQs

Devotion expressed through proper offerings becomes sanctified, and even partaking of the consecrated remainder is treated as a dharmic act.

The verse sits within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya context, emphasizing worship connected to a sacred water-setting (tīrtha) rather than naming a single famous city in this snippet.

Offer ghee-cakes as naivedya, offer fragrant incense powder, present arghya with fruit, and then reverently partake of the consecrated offering.

←Previous Verse
Next Verse→