Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

Devanagari script

अब्रवीत्सादरं तं च मेघगम्भीरया गिरा । चण्डशर्मन्प्रतुष्टोस्मि तव भक्त्याऽनया द्विज

Transliteration

abravītsādaraṃ taṃ ca meghagambhīrayā girā | caṇḍaśarmanpratuṣṭosmi tava bhaktyā'nayā dvija

Translation

ព្រះអង្គមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់គាត់ដោយក្តីគោរព ដោយសំឡេងជ្រៅដូចពពកផ្គរលាន់៖ «ឱ ចណ្ឌសර්មន៍ ឱ ព្រាហ្មណ៍ ខ្ញុំពេញព្រះហឫទ័យយ៉ាងខ្លាំងចំពោះភក្តីនេះរបស់អ្នក»។

Word by Word

• अब्रवीत्: said
• अब्रवीत्: Kriya (Predicate)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्, परस्मैपदम् — 'said/spoke'

• सादरम्: respectfully
• सादरम्: Kriya-visheṣaṇa (Manner)
• Type: Indeclinable
• Root: सादर (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक द्वितीया एकवचन-प्रयोगः (adverbial accusative) — 'respectfully'

• तम्: him
• तम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम् — 'him'

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चय (conjunction) — 'and'

• मेघगम्भीरया: cloud-deep
• मेघगम्भीरया: Viśeṣaṇa (Qualifier of instrument)
• Type: Adjective
• Root: मेघगम्भीर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचनम् — विशेषणम् (qualifying गिरा) — 'with cloud-deep (voice)'

• गिरा: with a voice
• गिरा: Karana (Instrument/Means)
• Type: Noun
• Root: गिर्/गिरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचनम् — 'with voice/speech'

• चण्डशर्मन्: O Caṇḍaśarman
• चण्डशर्मन्: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: चण्डशर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचनम् — 'O Caṇḍaśarman'

• प्रतुष्टः: well-pleased
• प्रतुष्टः: Karta (Predicate complement)
• Type: Adjective
• Root: प्रतुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √तुष्)
• Form: क्त-प्रत्यय, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचनम् — 'well-pleased' (predicate adjective)

• अस्मि: am
• अस्मि: Kriya (Copula)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुषः (1st), एकवचनम्, परस्मैपदम् — 'I am'

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचनम् — सर्वनाम — 'of you/your'

• भक्त्या: by devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/Means)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचनम् — 'by/with devotion'

• अनया: this
• अनया: Viśeṣaṇa (Qualifier of instrument)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचनम् — सर्वनाम-विशेषणम् (qualifying भक्त्या) — 'by this'

• द्विज: O Brahmin
• द्विज: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचनम् — 'O Brahmin'

Speaker

Śiva (Mahādeva)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Caṇḍaśarman

Visual Art Cues

Scene: Mahādeva’s presence is felt as a towering, compassionate force; from the revealed liṅga emanates a deep, thunder-like voice addressing Caṇḍaśarman; the devotee bows, tears of devotion, hands folded.

Characters & Entities

• Śiva
• Caṇḍaśarman
• dvija (brāhmaṇa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

God is accessible through sincere devotion; divine approval is portrayed as intimate and personal.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

The dialogue occurs in the Nāgareśvara-liṅga narrative space within the Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct rite is commanded in this verse; it introduces Śiva’s boon-giving address.