Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 13

Devanagari script

अथ याति परां वृद्धिं स गर्भस्तत्र संस्थितः । उदरे व्यासभार्यायाः शुक्लपक्षे यथा शशी

Transliteration

atha yāti parāṃ vṛddhiṃ sa garbhastatra saṃsthitaḥ | udare vyāsabhāryāyāḥ śuklapakṣe yathā śaśī

Translation

បន្ទាប់មក គភ៌នោះដែលស្ថិតនៅទីនោះ បានលូតលាស់ដល់ពេញកម្លាំង ក្នុងផ្ទៃពោះភរិយារបស់វ្យាសៈ ដូចព្រះចន្ទកើនពន្លឺក្នុងពាក់កណ្តាលខែស។

Word by Word

• अथ: then, thereafter
• अथ: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (sequence/then)

• याति: goes, attains
• याति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)

• पराम्: supreme, great
• पराम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (Accusative), एकवचन; विशेषणम् (qualifier)

• वृद्धिम्: growth, increase
• वृद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वृद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (Accusative), एकवचन

• सः: he, that (one)
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)

• गर्भः: embryo, fetus
• गर्भः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गर्भ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (Nominative), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• संस्थितः: situated, established
• संस्थितः: Karta (Predicate adjective to subject/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्

• उदरे: in the womb/belly
• उदरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उदर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (Locative), एकवचन

• व्यासभार्यायाः: of Vyāsa’s wife
• व्यासभार्यायाः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: व्यास (प्रातिपदिक) + भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): व्यासस्य भार्या; स्त्रीलिङ्ग; षष्ठी (Genitive), एकवचन

• शुक्लपक्षे: in the bright fortnight
• शुक्लपक्षे: Adhikarana (Location/Time setting/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शुक्ल (प्रातिपदिक) + पक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय: शुक्लः पक्षः; पुंलिङ्ग; सप्तमी (Locative), एकवचन

• यथा: as, like
• यथा: Sambandha (Comparison marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमान/तुलनावाचक (comparative particle)

• शशी: the moon
• शशी: Upamana (Standard of comparison/उपमान)
• Type: Noun
• Root: शशिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (Nominative), एकवचन

Speaker

Sūta (continuing narration)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A serene interior: Vyāsa’s wife seated in contemplation; a luminous crescent-to-full moon motif above, symbolizing the embryo’s waxing strength; subtle aura around the womb indicating sacred maturation.

Characters & Entities

• Vyāsa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It portrays life’s unfolding as orderly and luminous, like lunar waxing—suggesting dharma-guided maturation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None is stated.