Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 92

Devanagari script

परितुष्टोस्मि ते वत्से तस्माच्छृणु वचो मम । निशीथेऽद्य दिने प्राप्ते यस्ते पूजां करिष्यति

Transliteration

parituṣṭosmi te vatse tasmācchṛṇu vaco mama | niśīthe'dya dine prāpte yaste pūjāṃ kariṣyati

Translation

ឱ កូនស្រីជាទីស្រឡាញ់! ខ្ញុំពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំងចំពោះអ្នក ដូច្នេះសូមស្តាប់ពាក្យរបស់ខ្ញុំ។ នៅពេលអធ្រាត្រមកដល់នៅថ្ងៃនេះ អ្នកណាដែលធ្វើបូជាអ្នក…

Word by Word

• परितुष्टः: fully pleased
• परितुष्टः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परि (उपसर्ग) + तुष्ट (प्रातिपदिक; √तुष् से क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (masc. nom. sg.)

• अस्मि: I am
• अस्मि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (1st sg. pres.)

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (dat. sg.: to you)

• वत्से: O dear one
• वत्से: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वत्स (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन (voc. sg.; affectionate address)

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तस्मात् (अव्यय/तद्-प्रभव)
• Form: अव्यय; हेत्वर्थक (particle: therefore/from that reason)

• शृणु: listen
• शृणु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (2nd sg. impv.)

• वचः: words; statement
• वचः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (neut. acc. sg.)

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (gen. sg.: of me/my)

• निशीथे: at midnight
• निशीथे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: निशीथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (loc. sg.: at midnight)

• अद्य: today
• अद्य: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (adverb: today)

• दिने: on the day
• दिने: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (loc. sg.: on the day)

• प्राप्ते: having arrived; when it has come
• प्राप्ते: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र (उपसर्ग) + आप् (धातु) → प्राप्त (प्रातिपदिक; क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (loc. sg.: when (it) has arrived)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (masc. nom. sg.; relative pronoun)

• ते: your
• ते: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (gen. sg.: of you/your)

• पूजाम्: worship
• पूजाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पूजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (fem. acc. sg.)

• करिष्यति: will do; will perform
• करिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (3rd sg. fut.)

Speaker

Maheśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: At midnight, the shrine is lit by a few steady oil lamps; Maheśvara’s words hover like a blessing as devotees prepare for secretive, potent worship of the Yoginī/Devī; the atmosphere is hushed and charged.

Characters & Entities

• Maheśvara (Śiva)
• Yoginī (implied addressee)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right time (kāla) and right devotion (bhakti) together are emphasized as powerful in ritual life.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader setting is a tīrtha-glorification chapter, but the excerpt does not identify the tīrtha by name.

What ritualistic prescription is mentioned?

A niśītha (midnight) worship is prescribed—whoever performs the deity’s pūjā at that time receives a stated fruit in the following verses.