Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 56
Devanagari script
कुष्ठव्याधिसमायुक्तश्चलितुं नैव च क्षमः । एतस्मिन्नन्तरे भूमौ स पपात नभस्तलात्
Transliteration
kuṣṭhavyādhisamāyuktaścalituṃ naiva ca kṣamaḥ | etasminnantare bhūmau sa papāta nabhastalāt
Translation
ដោយកើតជំងឺឃ្លmrow និងមិនអាចសូម្បីតែកម្រើកបាន នៅពេលនោះភ្លាម គាត់បានធ្លាក់ពីលើមេឃមកដី។
Word by Word
कुष्ठ-व्याधि-समायुक्तःafflicted with leprosy
कुष्ठ-व्याधि-समायुक्तः:
Karta (Subject-Qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootकुष्ठ (प्रातिपदिक) + व्याधि (प्रातिपदिक) + सम्-आ-युक्त (कृदन्त, √युज्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — ‘afflicted/associated with leprosy-disease’
चलितुम्to move
चलितुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootचल् (धातु)
Formतुमुन् (infinitive) — ‘to move/walk’
नnot
न:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध) — ‘not’
एवat all
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारण) — ‘indeed/at all’
चand
च:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय) — ‘and’
क्षमःable
क्षमः:
Karta (Subject-Qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — ‘able/capable’ (with infinitive चलितुम्)
एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन — ‘in this’
अन्तरेin the meantime
अन्तरे:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन — ‘in the interval/meanwhile’
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikarana (Location/देशाधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन — ‘on the ground’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — ‘he’
पपातfell
पपात:
Kriya (Main action/मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन — ‘fell’
नभः-तलात्from the sky
नभः-तलात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootनभस् (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन — ‘from the sky-surface/from the sky’
Speaker
Narrator (purāṇic narrative voice)
Visual Art Cues
Scene: Midair collapse: Citrāṅgada’s body twists as strength leaves him; skin marked by leprosy; he drops toward the earth; the horizon tilts; witnesses gasp.
Characters & Entities
K
kuṣṭha (leprosy)C
Citrāṅgada (implied)FAQs
Karmic consequence is portrayed as immediate and embodied; pāpa ripens into suffering and loss of power.
Not mentioned in this verse.
None.
Read Skanda Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.