
សូត្រាប្រាប់ពីវិបត្តិធំមួយ៖ ពួកទេវតាដឹកនាំដោយឥន្ទ្រ (សក្រក) ត្រូវចាញ់សង្គ្រាម ហើយអសុរ មហិષៈ ឡើងកាន់អំណាចលើលោកទាំងបី ដកយកអ្វីៗដែលល្អឥតខ្ចោះ—យានជំនិះ ទ្រព្យសម្បត្តិ និងវត្ថុមានតម្លៃ—ធ្វើឲ្យសកលលោករអាក់រអួល។ ពួកទេវតាប្រជុំគ្នាពិភាក្សាអំពីការបំផ្លាញគាត់; នារទមកដល់ ហើយរាយការណ៍លម្អិតពីការគាបសង្កត់របស់អសុរ បង្កើនកំហឹងរបស់ពួកទេវតា។ កំហឹងនោះក្លាយជាពន្លឺក្តៅឆេះ ធ្វើឲ្យទិសទាំងឡាយងងឹត។ ការតិកេយ្យ (ស្កន្ទ) មកសួរហេតុ ហើយនារទប្រាប់ពីអសុរដែលអួតអាងមិនមានព្រំដែន និងលួចយកទ្រព្យអ្នកដទៃ។ ពីកំហឹងរួមរបស់ទេវតា និងស្កន្ទ កើតមានកញ្ញាពន្លឺរុងរឿង មានលក្ខណៈមង្គល ហៅថា កាត្យាយនី។ ពួកទេវតាបំពាក់អាវុធ និងឧបករណ៍ការពារគ្រប់យ៉ាងដល់នាង—វជ្រា សក្តិ ធ្នូ ត្រីសូល ខ្សែចង ព្រួញ អាវក្រោះ ដាវ ជាដើម—នាងបង្ហាញដៃដប់ពីរ ដើម្បីកាន់អាវុធទាំងនោះ ហើយធានាថានឹងសម្រេចបេសកកម្ម។ ពួកទេវតាប្រាប់ថា មហិષៈមិនអាចត្រូវសម្លាប់ដោយសត្វលោក ជាពិសេសបុរស លើកលែងតែស្ត្រីម្នាក់; ដូច្នេះពួកគេបានបង្កើតនាងជាអ្នកប្រឆាំង។ ពួកគេណែនាំនាងទៅភ្នំវិន្ធ្យ ដើម្បីធ្វើតបស្យាខ្លាំងបន្ថែមតេជៈ ហើយបន្ទាប់មកនឹងដាក់នាងនៅមុខសមរភូមិ ដើម្បីបំផ្លាញអសុរ និងស្ដារអធិបតេយ្យទេវតាវិញ។
Verse 1
सूत उवाच । एवं शक्रादयो देवा जितास्ते तु रणाजिरे । महिषेण ततो राज्यं त्रैलोक्येऽपि चकार सः
សូត្រាបាននិយាយថា៖ ដូច្នេះឥន្ទ្រៈ និងទេវតាផ្សេងៗ ត្រូវបានចាញ់នៅលើសមរភូមិ; បន្ទាប់មក មហិសៈបានបង្កើតអំណាចរាជ្យរបស់ខ្លួន ទោះដល់ត្រីលោកក៏ដោយ។
Verse 2
यत्किञ्चित्त्रिषु लोकेषु सारभूतं प्रपश्यति । गजवाजिरथाश्वादि सर्वं गृह्णाति सोऽसुरः
អ្វីៗណាដែលគាត់បានឃើញក្នុងត្រីលោកថាល្អឥតខ្ចោះ និងមានតម្លៃ—ដំរី សេះ រទេះ និងអ្វីៗដទៃទៀត—អសុរៈនោះបានយកទៅទាំងអស់។
Verse 3
एवं प्रवर्तमानस्य तस्य देवाः सवासवाः । वधार्थं मिलिताश्चक्रुः कथा दुःखसम न्विताः
ពេលគាត់បន្តធ្វើដូច្នេះ ទេវតាទាំងឡាយជាមួយឥន្ទ្រៈបានប្រមូលផ្តុំគ្នា ដើម្បីសម្លាប់គាត់; ការពិភាក្សារបស់ពួកគេពោរពេញដោយទុក្ខសោក។
Verse 4
एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो नारदो मुनिसत्तमः । दृष्ट्वा तं माहिषं सर्वं व्यवहारं महोत्कटम्
នៅពេលនោះឯង នារ៉ដ មុនិសត្តមៈ បានមកដល់; ហើយពេលឃើញមហិષ និងអាកប្បកិរិយាដ៏សាហាវទាំងមូលរបស់វា ក៏បានសង្កេតដឹងអស់ទាំងអស់។
Verse 5
ततश्च कथयामास सर्वं तेषां सविस्त रम् । तस्य संचेष्टितं भूरि लोकत्रयप्रपीडनम्
បន្ទាប់មក គាត់បានប្រាប់ពួកគេអស់ទាំងអស់ដោយលម្អិត—អំពើជាច្រើនរបស់មហិષ និងការគាបសង្កត់ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរលើលោកទាំងបី។
Verse 6
अथ तेषां महाकोपो भूय एवाभ्यवर्धत । नारदस्य वचः श्रुत्वा तादृग्लोककथोद्भवम्
បន្ទាប់មក កំហឹងដ៏ធំរបស់ពួកគេកាន់តែរីកធំឡើងទៀត ពេលបានស្តាប់ពាក្យនារ៉ដ—ដំណឹងដែលកើតពីរឿងរ៉ាវអំពីអ្វីកំពុងកើតឡើងក្នុងលោកទាំងឡាយ។
Verse 7
तेषां कोपोद्भवो घर्मो वक्त्रद्वारेण निर्ययौ । येन दिङ्मंडलं सर्वं तत्क्षणात्कलुषीकृतम्
ពីកំហឹងរបស់ពួកគេ មានកម្ដៅដ៏ក្តៅគគុកហូរចេញតាមទ្វារមាត់ ដោយសារនោះ ទិសទាំងមូលត្រូវបានងងឹត និងកខ្វក់ភ្លាមៗ។
Verse 9
एतस्मिन्नंतरे तत्र कार्तिकेयः समभ्ययात् । पप्रच्छ च किमेतद्धि देवानां कोपकारणम् । येन कालुष्यतां प्राप्तं दिक्चक्रं सकलं मुने च । नारद उवाच । एतेषां सांप्रतं स्कन्द मया वार्ता निवेदिता । त्रैलोक्यं दानवैः सर्वैर्यथा नीतं मदोत्कटैः
នៅពេលនោះ ការត្តិកេយៈ បានមកដល់ទីនោះ ហើយសួរថា៖ «មុនីអើយ មូលហេតុអ្វីបានជាព្រះទេវតាទាំងឡាយខឹង ដល់ថ្នាក់ធ្វើឲ្យកង់ទិសទាំងមូលក្លាយជាកខ្វក់?» នារ៉ដបាននិយាយថា៖ «ស្កន្ទៈអើយ ខ្ញុំទើបរាយការណ៍ដំណឹងនេះដល់ពួកគេ—ថា ដានវៈទាំងអស់ ដែលមោទនភាពស្រវឹង បាននាំលោកទាំងបីឲ្យស្ថិតក្រោមអំណាចរបស់ពួកវា។»
Verse 10
स्त्रीरत्नमश्वरत्नं वा न किंचित्कस्यचिद्गृहे । ते दृष्ट्वा मोक्षयंति स्म दुर्निवार्या मदोत्कटाः
នៅក្នុងផ្ទះរបស់អ្នកណាម្នាក់ ក៏មិននៅសល់ទេ ទាំងរតនាស្ត្រី ឬសេះដូចរតនា—គ្មានអ្វីសោះ; ព្រោះពួកនោះមិនអាចទប់ស្កាត់បាន ទ្រង់ទ្រាយស្រវឹងដោយអហങ്കារ ឃើញអ្វីក៏ឆក់យកហើយនាំទៅ។
Verse 11
तच्छ्रुत्वा कार्तिकेयस्य विशेषात्संप्रजायत । वक्त्रद्वारेण देवानां यथा कोपः समागतः
ពេលបានឮដូច្នោះ កំហឹងរបស់កាត្តិកេយ្យ កើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងជាពិសេស—ដូចកំហឹងរបស់ទេវតា ដែលបង្ហាញចេញតាមទ្វារមាត់របស់ពួកគេ។
Verse 12
एतस्मिन्नंतरे जाता तत्कोपांते कुमारिका । सर्वलक्षणसंपन्ना दिव्यतेजोऽन्विता शुभा
នៅក្នុងខណៈនោះឯង នៅចុងបញ្ចប់នៃកំហឹងនោះ មានកុមារីម្នាក់កើតឡើង—ពេញលេញដោយលក្ខណៈមង្គលទាំងអស់ ភ្លឺរលោងដោយតេជៈទេវី និងជាមង្គលសុភមង្គល។
Verse 13
कार्तिकेयस्य कोपेन कोपे मिश्रे दिवौकसाम् । यस्माज्जातात्र सा कन्या तस्मात्कात्यायनी स्मृता
ដោយកំហឹងរបស់កាត្តិកេយ្យ—ដែលលាយបញ្ចូលនឹងកំហឹងរបស់ទេវតាទាំងឡាយ—ព្រោះកុមារីនោះកើតចេញពីនោះ ដូច្នេះនាងត្រូវបានចងចាំថា «កាត្យាយនី»។
Verse 14
ततस्तस्या ददौ वज्रमायुधं त्रिदशाधिपः । शक्तिं स्कन्दः सुतीक्ष्णाग्रां चापं देवो जनार्दनः
បន្ទាប់មក ព្រះអធិបតីនៃទេវតាទាំងសាមសិប (ឥន្ទ្រ) បានប្រទានវជ្រៈជាអាវុធដល់នាង; ស្កន្ទបានប្រទានសក្តិ (លំពែង) មុខមុតខ្លាំង; ហើយព្រះជនារទនៈ បានប្រទានធ្នូ។
Verse 15
त्रिशूलं च महादेवः पाशं च वरुणः स्वयम् । आदित्यश्च सितान्बाणांश्चंद्रमाश्चर्म चोत्तमम्
ព្រះមហាទេវៈប្រទានត្រីសូល; ព្រះវរុណៈផ្ទាល់ប្រទានខ្សែចង; ព្រះអាទិត្យប្រទានព្រួញពណ៌ស; និងព្រះចន្ទ្រមា ប្រទានខែលដ៏រុងរឿង។
Verse 16
निस्त्रिंशं निरृतिस्तुष्ट उल्मुकं च हुताशनः । वायुश्च च्छुरिकां तीक्ष्णां धनदः परिघं तथा
និរឋតិដែលពេញចិត្ត ប្រទានដាវ; ហុតាសនៈ (អគ្គិ) ប្រទានឈើភ្លើងដ៏ភ្លឺឆេះ; វាយុ ប្រទានកាំបិតខ្លីមុត; និងធនទៈ (កុបេរ) ប្រទានដំបងដែកផងដែរ។
Verse 17
दण्डं प्रेताधिपो रौद्रं वधाय सुरविद्विषाम् । द्वादशैवं समालोक्य साऽयुधानि द्विजोत्तमाः
ព្រះអធិបតីនៃព្រេត (យម) ប្រទានដណ្ឌដ៏សាហាវ សម្រាប់បំផ្លាញសត្រូវនៃទេវតា។ ដូច្នេះ ឱ ទ្វិជោត្តមា ពេលអាវុធទេវៈទាំងដប់ពីរនោះត្រូវបានឃើញរួមគ្នា វាបានត្រៀមខ្លួនសម្រាប់សម្លាប់សត្រូវនៃទេវៈ។
Verse 18
कात्यायनी ततश्चक्रे भुजद्वादशकं तदा । जग्राह च द्रुतं तानि सुरास्त्राणि दिवौकसाम्
បន្ទាប់មក កាត្យាយនី បង្កើតដៃដប់ពីរ; ហើយយកយ៉ាងរហ័សនូវអាវុធសួគ៌ទាំងនោះ ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ទេវតា អ្នកស្នាក់នៅសួគ៌។
Verse 19
ततः प्रोवाच तान्सर्वान्संप्रहृष्टतनूरुहा । यदर्थं विबुधश्रेष्ठाः सृष्टा तद्ब्रूत मा चिरम्
បន្ទាប់មក នាងមានរោមកាយរីករាយស្ទើរតែឈរឡើង ហើយមានព្រះវាចាទៅកាន់ពួកគេទាំងអស់ថា៖ «ឱ វិបុធश्रेष्ठា ចូរប្រាប់ខ្ញុំឥតពន្យាពេល អំពីគោលបំណងដែលខ្ញុំត្រូវបានបង្កើតឡើង»។
Verse 20
सर्वं कार्यं करिष्यामि युष्माकं नात्र संशयः । देवा ऊचुः । महिषो दानवो रौद्रः समुत्पन्नोऽत्र सांप्रतम्
«ខ្ញុំនឹងបំពេញកិច្ចការទាំងអស់ដែលត្រូវធ្វើសម្រាប់ពួកអ្នក—មិនមានសង្ស័យឡើយ»។ ព្រះទេវតាទាំងឡាយបានមានព្រះវាចា៖ «ឥឡូវនេះ នៅទីនេះ មានអសុរ (ដានវ) ដ៏សាហាវឈ្មោះ មហិษៈ បានកើតឡើង»។
Verse 21
अवध्यः सर्वभूतानां मानुषाणां विशेषतः । मुक्त्वैकां योषितं तेन त्वमस्माभिर्विनिर्मिता
«គេមិនអាចសម្លាប់គាត់បានដោយសត្វទាំងអស់—ជាពិសេសដោយមនុស្ស។ លើកលែងតែស្ត្រីម្នាក់ប៉ុណ្ណោះ គាត់មិនអាចត្រូវសម្លាប់បានទេ; ដូច្នេះហើយ ពួកយើងបានបង្កើតអ្នកឡើង»។
Verse 22
तस्मात्त्वं सांप्रतं गच्छ विंध्याख्यं पर्वतोत्तमम् । तपस्तत्र कुरुष्वोग्र तेजो येनाभिवर्धते
«ដូច្នេះ ឥឡូវនេះ អ្នកចូរទៅកាន់ភ្នំដ៏ប្រសើរបំផុត ដែលហៅថា វិន្ធ្យៈ។ ចូរធ្វើតបស្យាដ៏តឹងរឹងនៅទីនោះ ដើម្បីឲ្យពន្លឺទេវភាពរបស់អ្នកកើនឡើង»។
Verse 23
ततस्तु तेजःसंयुक्तां त्वां ज्ञात्वा वयमेव हि । अग्रे धृत्वा करिष्यामो युद्धं तेन दुरात्मना
«បន្ទាប់មក ពេលយើងដឹងថា អ្នកបានប្រមូលផ្តុំដោយតេជៈនោះហើយ ពួកយើងឯងនឹងដាក់អ្នកនៅមុខគេ ហើយនឹងធ្វើសង្គ្រាមនឹងអ្នកមានចិត្តអាក្រក់នោះ»។
Verse 24
ततस्त्वच्छस्त्रनिर्दग्धः पंचत्वं स प्रयास्यति । वयं च त्रिदशैश्वर्यं लभिष्यामो हतद्विषः
«បន្ទាប់មក គាត់នឹងត្រូវអាវុធរបស់អ្នកដុតឆេះ ហើយនឹងទៅដល់ចុងបញ្ចប់ (ស្លាប់)។ ហើយពួកយើង—សត្រូវត្រូវបានបំផ្លាញ—នឹងទទួលបានវិញនូវអធិបតេយ្យភាពនៃទេវតាសាមសិប»។