Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 2
Devanagari script
अप्सरोगणसंवीतो गंधर्वैश्च पुरस्कृतः । उपगीयमानविजयः सिद्धविद्याधरैरपि
Transliteration
apsarogaṇasaṃvīto gaṃdharvaiśca puraskṛtaḥ | upagīyamānavijayaḥ siddhavidyādharairapi
Translation
ព្រះអង្គមានក្រុមអប្សរាជាច្រើនបម្រើជិតខាង មានគន្ធព្វជាអ្នកដង្ហែឈានមុខ ហើយជ័យជម្នះរបស់ព្រះអង្គត្រូវបានច្រៀងសរសើរ ដោយសិទ្ធ និងវិទ្យាធរ ផងដែរ។
Word by Word
अप्सरोगणसंवीतःsurrounded by groups of apsarases
अप्सरोगणसंवीतः:
Karta (Predicate participle of subject)
TypeAdjective
Rootअप्सरस् + गण + सं-वी (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP) ‘संवीत’ = आवृत/परिवृत; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अप्सरसां गणेन संवीतः)
गन्धर्वैःby/with gandharvas
गन्धर्वैः:
Sahakari (Accompaniment)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
पुरस्कृतःhonoured/preceded
पुरस्कृतः:
Karta (Predicate participle of subject)
TypeAdjective
Rootपुरस्-कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘पुरस्कृत’ = अग्रे कृत/सम्मानित
उपगीयमानविजयःwhose victory was being sung
उपगीयमानविजयः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootउप-गी (धातु) + यमान (कृदन्त) + विजय (प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगे ‘गीयमान’ (present passive participle) + ‘विजय’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (उपगीयमानः विजयः यस्य)
सिद्धविद्याधरैःby/with siddhas and vidyādharas
सिद्धविद्याधरैः:
Sahakari (Accompaniment)
TypeNoun
Rootसिद्ध + विद्याधर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; द्वन्द्व (सिद्धाः च विद्याधराः च)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Emphasis/addition)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle: also/even)
Speaker
Lomāśa
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kedāra (contextual frame)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Apsaras in graceful semicircle dance; gandharvas at the fore with vīṇā and flute; siddhas and vidyādharas in the sky singing Indra’s victories; the sabhā glows with jeweled light.
Characters & Entities
A
ApsarasesG
GandharvasS
SiddhasV
VidyādharasI
Indra (implied)FAQs
Worldly splendor and praise surround power, foreshadowing that pride can arise even amid divine honor.
None; the verse describes the celestial courtly environment.
None.