Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 124

Devanagari script

तथा लिंगं समालक्ष्य यदा पूजां समाहरत् । रत्नानि सर्वभूतानि विधूतानि इतस्ततः

Transliteration

tathā liṃgaṃ samālakṣya yadā pūjāṃ samāharat | ratnāni sarvabhūtāni vidhūtāni itastataḥ

Translation

បន្ទាប់មក ពេលគាត់ពិនិត្យលិង្គយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន ហើយចាប់ផ្តើមរៀបចំពិធីបូជា គ្រឿងអលង្ការ និងគ្រឿងបូជានានា ដែលរាយប៉ាយនៅទីនេះទីនោះ ត្រូវបានប្រមូលមកជុំគ្នាពីគ្រប់ទិស។

Word by Word

• तथा: thus
• तथा: Visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (thus/so)

• लिङ्गम्: linga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• समालक्ष्य: having noticed
• समालक्ष्य: Purvakala (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-लक्ष् (धातु) → समालक्ष्य (ल्यप् अव्ययकृदन्त)
• Form: अव्ययकृदन्त (ल्यप्), पूर्वकालिक (having observed/considered)

• यदा: when
• यदा: Sambandha (Temporal connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक-सम्बन्ध (when)

• पूजाम्: worship
• पूजाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पूजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• समाहरत्: collected/assembled
• समाहरत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-हृ (धातु)
• Form: लङ्-लकार (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• रत्नानि: gems
• रत्नानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रत्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• सर्वभूतानि: all beings
• सर्वभूतानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय (सर्वाणि भूतानि)

• विधूतानि: scattered/shaken off
• विधूतानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि-धू (धातु) → विधूत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; (रत्नानि/भूतानि इत्यस्य विशेषण)

• इतस्ततः: here and there
• इतस्ततः: Visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: इतस् + ततस् (अव्यय-द्वन्द्व/युग्म)
• Form: अव्यय; युग्म-अव्यय, देशवाचक (here and there)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra Śivālaya (inner-kṣetra shrine)

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: Inside the temple, as the man prepares worship, scattered jewels and offerings seem to be drawn together from different directions, forming an orderly pūjā arrangement around the liṅga.

Characters & Entities

• Śiva-liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True worship begins with attentive recognition of the deity’s presence and careful preparation of offerings with devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra (Kedārakhaṇḍa context), associated with Kedāranātha and Śiva’s liṅga worship in the Himalayas.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse highlights pūjā-saṃbhāra—collecting and arranging worship materials before offering them to the liṅga.