Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 93

Devanagari script

यावत्समीक्षयामासुर्गांगेयं शंकरोपमम् । ददृशुस्ते महत्तेजो व्याप्तमासीज्जगत्त्रयम्

Transliteration

yāvatsamīkṣayāmāsurgāṃgeyaṃ śaṃkaropamam | dadṛśuste mahattejo vyāptamāsījjagattrayam

Translation

ពេលពួកគេកំពុងសម្លឹងមើលគង្គេយៈ ដែលស្រដៀងព្រះសង្ករៈ ពួកគេបានឃើញពន្លឺដ៏មហិមា ដែលបានពាសពេញលោកទាំងបី។

Word by Word

• यावत्: while / as long as
• यावत्: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; कालवाचक-सम्बन्ध (correlative: 'as long as/while')

• समीक्षयामासुः: they looked at
• समीक्षयामासुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + ईक्ष् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्; 'they observed/looked at'

• गाङ्गेयम्: Gāṅgeya (Skanda)
• गाङ्गेयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गाङ्गेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषनाम (Skanda/Kārttikeya)

• शंकरोपमम्: resembling Śaṅkara
• शंकरोपमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शंकर (प्रातिपदिक) + उपम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; शंकरस्य उपमः = 'like Śaṅkara'

• ददृशुः: they saw
• ददृशुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम

• महत्: great
• महत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; 'great' (tejaso viśeṣaṇam)

• तेजः: splendour, radiance
• तेजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• व्याप्तम्: pervading / spread over
• व्याप्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि + आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle): 'pervaded'

• आसीत्: was
• आसीत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्

• जगत्त्रयम्: the three worlds
• जगत्त्रयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; द्विगु-समासः (three worlds)

Speaker

Lomaharṣaṇa/Sūta (deduced; Māheśvarakhaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The assembly beholds Gaṅgeya, Śaṅkara-like, and a vast radiance expands outward, filling the three worlds—mountains, skies, and celestial realms bathed in a single luminous field.

Characters & Entities

• Gaṅgeya (Skanda/Kumāra)
• Śaṅkara (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine tejas is not merely physical light; it signifies the all-pervading power of dharma and grace manifest in sacred vision.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra (Kedārakhaṇḍa), where the theophany of Gaṅgeya/Skanda is described as world-pervading.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the focus is on transformative darśana—beholding the deity’s radiance.