Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 71

Devanagari script

भूतप्रेतपिशाचाश्च तथान्ये प्रमथादयः । पृच्छमानास्तदा चंडीं पृष्ठतोऽन्वगमंस्तदा

Transliteration

bhūtapretapiśācāśca tathānye pramathādayaḥ | pṛcchamānāstadā caṃḍīṃ pṛṣṭhato'nvagamaṃstadā

Translation

ភូត ព្រេត និងពិសាច ព្រមទាំងព្រមថៈ និងអ្នកដទៃទៀត បានសួរចណ្ឌីជាបន្តបន្ទាប់ ហើយនៅពេលនោះ ពួកគេដើរតាមពីក្រោយនាងយ៉ាងជិតស្និទ្ធ។

Word by Word

• भूत: spirits/beings
• भूत: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भूत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासाङ्ग (द्वन्द्व)

• प्रेत: ghosts
• प्रेत: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रेत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासाङ्ग (द्वन्द्व)

• पिशाचाः: piśācas (goblins)
• पिशाचाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पिशाच (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; द्वन्द्वसमासस्य अन्त्यपदम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• तथा: thus/also
• तथा: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/रीत्यर्थे (adverb: thus)

• अन्ये: others
• अन्ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (qualifier)

• प्रमथादयः: Pramathas and others
• प्रमथादयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रमथ (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘प्रमथ-आदि’ इति षष्ठी-तत्पुरुष/समाहारार्थे (pramathas and the like)

• पृच्छमानाः: asking/inquiring
• पृच्छमानाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• तदा: then
• तदा: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• चण्डीम्: Caṇḍī
• चण्डीम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चण्डी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• पृष्ठतः: from behind
• पृष्ठतः: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पृष्ठतः (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb: from behind)

• अन्वगमन्: followed
• अन्वगमन्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अनु + गम् (धातु)
• Form: लङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्

• तदा: then
• तदा: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra/Kedārakṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A fierce yet luminous Caṇḍī strides ahead while a dense, shadowy train of bhūtas, pretas, piśācas and pramathas follows close behind, craning and questioning; Himalayan backdrop with dark pines and mist.

Characters & Entities

• Bhūtas
• Pretas
• Piśācas
• Pramathas
• Caṇḍī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred power draws even restless beings into order when aligned with the divine mission.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra/Kedāranātha (Kedārakhaṇḍa).

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it narrates the following of Caṇḍī by Śiva’s spirit-hosts.