Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 8

Devanagari script

शिपिविष्टाय भीमाय शेषशायिन्नमोनमः । त्र्यंबकाय जगद्धात्रे विश्वरूपाय वै नमः

Transliteration

śipiviṣṭāya bhīmāya śeṣaśāyinnamonamaḥ | tryaṃbakāya jagaddhātre viśvarūpāya vai namaḥ

Translation

សូមនមស្ការ​ម្តងហើយម្តងទៀត​ដល់ សិពិវិષ્ટៈ ដល់ព្រះដ៏គួរភ័យ; ដល់អ្នកដែលសម្រាកលើ សេសៈ; សូមនមស្ការ​ដល់ ត្រ្យំបកៈ អ្នកទ្រទ្រង់លោក; និងដល់ វិស្វរូបៈ អ្នកមានរូបជាសកលលោក។

Word by Word

• शिपिविष्टाय: to Śipiviṣṭa
• शिपिविष्टाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: शिपिविष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन

• भीमाय: to the terrible one
• भीमाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: भीम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन

• शेष-शायिन्: to the one who lies on Śeṣa
• शेष-शायिन्: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: शेष (प्रातिपदिक) + शायिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (शेषे शायी)

• नमः: salutation
• नमः: Sambandha (Address/सम्बोधनार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: निपातवत् अव्ययप्रयोग (salutation)

• नमः: salutation again
• नमः: Sambandha (Address/सम्बोधनार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुनरुक्त नमः (emphatic repetition)

• त्र्यम्बकाय: to Tryambaka (three-eyed)
• त्र्यम्बकाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: त्रि (प्रातिपदिक) + अम्बक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; समासः—द्विगु (त्रीणि अम्बकानि यस्य)

• जगत्-धात्रे: to the sustainer of the world
• जगत्-धात्रे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + धातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (जगतः धाता)

• विश्व-रूपाय: to the universal-formed one
• विश्व-रूपाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: विश्व (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; समासः—कर्मधारय (विश्वं रूपं यस्य)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक/खल्वर्थक अव्यय (emphatic particle)

• नमः: salutation
• नमः: Sambandha (Address/सम्बोधनार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: निपातवत् अव्ययप्रयोग (salutation)

Speaker

Brahmā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śiva (Tryambaka/Viśvarūpa)

Visual Art Cues

Scene: Brahmā’s stuti crescendos into a vision of paradoxical epithets: the Terrible One, the world-sustainer, the cosmic-form—suggesting a deity whose body contains the universe; subtle Śeṣa imagery appears as a symbolic overlay.

Characters & Entities

• Śipiviṣṭa
• Bhīma
• Śeṣa
• Tryambaka
• Jagaddhātṛ
• Viśvarūpa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Lord is both immanent (supporting the cosmos) and transcendent (awe-inspiring); recognizing him as viśvarūpa turns fear into reverence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra, where the devas offer metaphysical praise to Śiva as the world-supporting reality.

What ritualistic prescription is mentioned?

Repetitive salutation (namo namaḥ) indicates japa-like praise; no formal vrata is specified.