Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 90

आयांतीं दैत्यसेनां तां सर्वां सिंहविभूषिताम् । कालनेमियुतां दृष्ट्वा देवा इंद्रपुरोगमाः । भयमाजग्मुरतुलं तदा ध्यानपरा भवन्

āyāṃtīṃ daityasenāṃ tāṃ sarvāṃ siṃhavibhūṣitām | kālanemiyutāṃ dṛṣṭvā devā iṃdrapurogamāḥ | bhayamājagmuratulaṃ tadā dhyānaparā bhavan

ពេលឃើញកងទ័ពដៃត្យកំពុងចូលមក—ទាំងមូលតុបតែងដោយសត្វសិង្ហា—ហើយមានកាលនេមិជាមួយផង នោះព្រះទេវតាទាំងឡាយ ដឹកនាំដោយព្រះឥន្ទ្រា ត្រូវភ័យខ្លាចយ៉ាងអស្ចារ្យមិនអាចប្រៀបបាន; បន្ទាប់មកពួកគេបានផ្តោតចិត្តលើសមាធិ។

आयान्तीम्coming/approaching
आयान्तीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootआ-या (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle); स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of daityasenām)
दैत्यसेनाम्the demon-army
दैत्यसेनाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य + सेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दैत्यानां सेना)
ताम्that
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन (pronoun)
सर्वाम्entire
सर्वाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण
सिंहविभूषिताम्adorned with lions
सिंहविभूषिताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसिंह + विभूषित (वि-भूष् धातु + क्त)
Formभूतकृदन्त; स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; समासः (सिंहैः विभूषिता = adorned with lions)
कालनेमियुताम्accompanied by Kālanemi
कालनेमियुताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकालनेमि + युत (सम्-युज्/युज् धातु + क्त)
Formभूतकृदन्त; स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; समासः (कालनेमिना युता = accompanied by Kālanemi)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकाल (having seen)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
इन्द्रपुरोगमाःled by Indra
इन्द्रपुरोगमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootइन्द्र + पुरोगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (इन्द्रः पुरोगमः येषां = led by Indra)
भयम्fear
भयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन
आजग्मुःcame to/experienced
आजग्मुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
अतुलम्immeasurable
अतुलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअतुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of bhayam)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण-काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक
ध्यानपराःintent on meditation
ध्यानपराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootध्यान + पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (ध्याने पराः = intent on meditation)
अभवन्became
अभवन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect); प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Tirtha: Kedāra / Kedārakṣetra

Type: kshetra

Listener: null

Scene: Indra and the devas, faces tense, stand before the oncoming lion-host; then, as one, they close their eyes and enter meditation—hands in añjali, a calm aura forming around them while the threat looms.

K
Kālanemi
D
Daityas
D
Devas
I
Indra

FAQs

When danger becomes overwhelming, the dhārmic response is to turn inward—dhyāna and remembrance of the Supreme become the true refuge.

Kedāra is the larger sacred-geography frame, but the verse highlights the Devas’ crisis rather than a tīrtha description.

Meditative remembrance (dhyāna) is implied as the Devas’ recourse, though no formal rite is prescribed.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App