Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 6

Devanagari script

तदीयपूर्तधर्मस्य चिह्नेन न यदंकितम् । कन्यादानानि बहुधा ब्राह्मेण विधिना व्यधात्

Transliteration

tadīyapūrtadharmasya cihnena na yadaṃkitam | kanyādānāni bahudhā brāhmeṇa vidhinā vyadhāt

Translation

គ្មានទីណាមួយដែលមិនត្រូវបានសម្គាល់ដោយសញ្ញានៃកិច្ចការសាធារណៈដ៏ជាគុណធម៌របស់ទ្រង់ឡើយ។ ទ្រង់បានប្រគល់កូនស្រីឲ្យរៀបការ (កន្យាទាន) ជាច្រើនវិធី តាមពិធីបុណ្យប្រាហ្ម។

Word by Word

• तदीयपूर्तधर्मस्य: of his charitable/public-works duty
• तदीयपूर्तधर्मस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तदीय (प्रातिपदिक) + पूर्त (प्रातिपदिक) + धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; तत्पुरुष-समास (तदीयः पूर्तधर्मः)

• चिह्नेन: by a mark/sign
• चिह्नेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: चिह्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय (negation particle)

• यत्: which (thing/place)
• यत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun: 'which/that')

• अंकितम्: marked, inscribed
• अंकितम्: Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अङ्क् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• कन्यादानानि: gifts of maidens (kanyā-dāna)
• कन्यादानानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन; तत्पुरुष (कन्यायाः दानम्)

• बहुधा: in many ways, repeatedly
• बहुधा: Adhikarana (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: बहुधा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• ब्राह्मेण: by the Brāhma (Brahma-prescribed)
• ब्राह्मेण: Karana (Instrument qualifier/करण-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ब्राह्म (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण (qualifying विधिना) ‘according to Brahma/Brāhma (rite)’

• विधिना: by the rule/rite
• विधिना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• व्यधात्: he performed/arranged
• व्यधात्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-धा (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Speaker

Nārada

Skanda Dialogue

Listener: Pāṇḍava

Visual Art Cues

Scene: Two intercut scenes: (1) public works—wells, tanks, rest-houses bearing royal marks; (2) a brāhma wedding rite—fire altar, Vedic priests, the bride’s hand being given with water-pot and mantras, the king as patron ensuring proper rites.

Characters & Entities

• Indradyumna
• Brāhma-vidhi

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma includes both public welfare (pūrta) and household rites—charity and social responsibility sanctify a kingdom.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named; the verse highlights widespread dharmic infrastructure and ritual gifting.

What ritualistic prescription is mentioned?

Kanyādāna performed by the Brāhma rite (brāhma-vidhi), a dharmic form of marriage-gifting.