Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 85

Devanagari script

तदिदानीं सर्वमेवं क्षन्तव्यं च परस्परम् । यच्च ब्रवीमि त्वां वीर तन्निशामय भारत

Transliteration

tadidānīṃ sarvamevaṃ kṣantavyaṃ ca parasparam | yacca bravīmi tvāṃ vīra tanniśāmaya bhārata

Translation

ដូច្នេះ ឥឡូវនេះ សូមឲ្យរឿងទាំងអស់នេះ អត់ទោសគ្នាទៅវិញទៅមក។ ហើយឱ វីរៈ—ឱ ភារត—សូមស្តាប់ដោយយកចិត្តទុកដាក់ នូវអ្វីដែលខ្ញុំនឹងនិយាយទៅកាន់អ្នក។

Word by Word

• तत्: therefore
• तत्: Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रकरण-सूचक-अव्यय (therefore/so)

• इदानीम्: now
• इदानीम्: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: इदानीम् (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time: now)

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karman/Topic (विषय)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘एवम्’ इत्यस्य विषयः (everything)

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (thus)

• क्षन्तव्यम्: should be forgiven
• क्षन्तव्यम्: Vidhi/Obligation (विधेय)
• Type: Verb
• Root: क्षम् (धातु) → क्षन्तव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: कर्तव्यताप्रत्यय (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘to be forgiven/endured’

• च: and
• च: Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• परस्परम्: mutually
• परस्परम्: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: परस्पर (प्रातिपदिक/अव्ययप्राय)
• Form: परस्परार्थक-अव्यय (reciprocal adverb: mutually)

• यत्: what/that which
• यत्: Karman/Relativizer (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; सम्बन्ध-प्रयोग (that which)

• च: and
• च: Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अन्वय-अव्यय (connector)

• ब्रवीमि: I say
• ब्रवीमि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन (Singular)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, त्रिलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)

• वीर: O hero
• वीर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

• तत्: that
• तत्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; ‘that (instruction)’

• निशामय: listen, heed
• निशामय: Kriya (Command/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: नि + शम्/शम् (धातु) (निशामयति)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन (Singular)

• भारत: O Bhārata
• भारत: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भारत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

Speaker

Ekānaṃśā (Yogamāyā), addressing Bhīma (Bhārata)

Skanda Dialogue

Listener: Vṛkodara (Bhīma)

Visual Art Cues

Scene: The divine speaker invites mutual forgiveness and calls the hero to attentive listening, signaling a transition from conflict to teaching.

Characters & Entities

• Bhārata (Pāṇḍava line)
• Vīra (Bhīma implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kṣamā (forgiveness) restores dharmic order; even among heroes, reconciliation is a sacred strength.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None is specified in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

No external ritual; it prescribes an inner vow of mutual forgiveness and attentive acceptance of dharmic counsel.