Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 83

Devanagari script

यथा बुद्धिं सुदुर्भेद्यां वर्धयामि बलं च ते । इत्युक्त्वालिंग्य तं कृष्णो व्यससर्जत साशिषम्

Transliteration

yathā buddhiṃ sudurbhedyāṃ vardhayāmi balaṃ ca te | ityuktvāliṃgya taṃ kṛṣṇo vyasasarjata sāśiṣam

Translation

ក្រឹષ્ણបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «សូមឲ្យខ្ញុំបង្កើនប្រាជ្ញារបស់អ្នកឲ្យរឹងមាំ មិនងាយឈ្នះបាន ហើយបន្ថែមកម្លាំងរបស់អ្នកផង»។ ពោលហើយ ព្រះអង្គបានអោបគាត់ និងអនុញ្ញាតឲ្យទៅ ដោយពរជ័យ។

Word by Word

• यथा: as, so that
• यथा: Kriyāviśeṣaṇa
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/उपमानवाचक (as, in such a way)

• बुद्धिम्: intellect, understanding
• बुद्धिम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: बुद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• सुदुर्भेद्याम्: very hard to break/overcome
• सुदुर्भेद्याम्: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + दुर्भेद्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (बुद्धिम्)

• वर्धयामि: I increase, I strengthen
• वर्धयामि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: वृध् (धातु) (णिच् causative: वर्धय-)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद; णिजन्त (causative)

• बलम्: strength
• बलम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• ते: your
• ते: Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम

• इति: thus
• इति: Vākyasaṃbandha (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; वाक्यसमाप्तिसूचक/उद्धरणचिह्न (quotative)

• उक्त्वा: having said
• उक्त्वा: Pūrvakāla-kriyā
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) + क्त्वा
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वक्रिया

• आलिङ्ग्य: having embraced
• आलिङ्ग्य: Pūrvakāla-kriyā
• Type: Verb
• Root: आ + लिङ्ग् (धातु) + ल्यप्
• Form: ल्यबन्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वक्रिया (having embraced)

• तम्: him
• तम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• कृष्णः: Kṛṣṇa
• कृष्णः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• व्यससर्जत: sent forth, dismissed
• व्यससर्जत: Kriyā
• Type: Verb
• Root: वि + सृज् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• साशिषम्: with blessings
• साशिषम्: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: स (उपसर्ग/सह) + आशिष् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहि (आशिषः सन्ति यस्य) विशेषण (तम्)

Speaker

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa tradition in Māheśvarakhaṇḍa)

Visual Art Cues

Scene: Kṛṣṇa embraces the hero warmly, conveying blessings; a subtle radiance suggests transfer of strength and clarity; companions and attendants watch respectfully.

Characters & Entities

• Kṛṣṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace strengthens both discernment (buddhi) and capacity (bala) so a person can uphold dharma effectively.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is directly praised in this verse; it functions as a narrative benediction within the Kaumārikākhaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None—this verse contains a blessing and farewell, not a vrata, dāna, snāna, or japa instruction.