Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 49›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 1

Devanagari script

अर्जुन उवाच । अत्यद्भुतानि तीर्थानि लिंगानि च महामुने । श्रुत्वा तव मुखांभोजाद्भृशं मे हृष्यते मनः

Transliteration

arjuna uvāca | atyadbhutāni tīrthāni liṃgāni ca mahāmune | śrutvā tava mukhāṃbhojādbhṛśaṃ me hṛṣyate manaḥ

Translation

អរជុនបាននិយាយ៖ «ឱ មហាមុនី ទីរថៈ និងលិង្គទាំងនេះ អស្ចារ្យលើសលប់។ ពេលខ្ញុំបានស្តាប់ពីមាត់ដូចផ្កាឈូករបស់លោក ចិត្តខ្ញុំរីករាយយ៉ាងខ្លាំង»។

Word by Word
अर्जुनःArjuna
अर्जुनः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootअर्जुन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन (masculine, nominative singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्शभूत/पर्फेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन (perfect, 3rd person singular)
अति-अद्भुतानिvery wonderful
अति-अद्भुतानि:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय) + अद्भुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; कर्मधारयः/उपपद-समासः ‘अत्यन्तम् अद्भुतानि’ (neuter plural; adjective)
तीर्थानिtīrthas (holy places)
तीर्थानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन (neuter plural)
लिङ्गानिliṅgas (Śiva-emblems)
लिङ्गानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन (neuter plural)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-समुच्चय (indeclinable conjunction)
महामुनेO great sage
महामुने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + मुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; कर्मधारयः (masculine, vocative singular)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriyā (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) → श्रुत्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (indeclinable gerund; prior action)
तवyour
तव:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम (genitive singular pronoun)
मुखाम्भोजात्from (your) lotus-like mouth
मुखाम्भोजात्:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक) + अम्भोज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; कर्मधारयः ‘अम्भोजम् इव मुखम्’ (neuter, ablative singular)
भृशम्greatly
भृशम्:
Prakāra (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (indeclinable adverb)
मेmy
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम (genitive singular pronoun)
हृष्यतेrejoices
हृष्यते:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootहृष् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (present, 3rd person singular, middle)
मनःmind
मनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन (neuter, nominative singular)
Speaker

Arjuna

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mahīnagaraka tīrthas and liṅgas (introductory mention)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Nārada

Visual Art Cues

Scene: Arjuna, attentive and radiant, sits before the sage; the background hints at a sacred map—miniature liṅgas and tīrtha symbols—while Arjuna’s expression shows astonished devotion.

Characters & Entities
A
Arjuna
T
Tīrthas
L
Liṅgas

FAQs

Śravaṇa—devout listening to tīrtha-māhātmya—purifies and gladdens the mind, preparing one for dharmic practice.

No single site yet; Arjuna is praising the wondrous tīrthas and liṅgas just described and prompting further description.

Implicitly, śravaṇa (listening) as a devotional practice; no explicit vow or rite is stated.

←Previous Verse
Next Verse→