Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 13

Devanagari script

मया संस्थापितो विष्णुर्लोकानुग्रहकाम्यया । यस्मात्स्वयं श्वेतद्वीपनिवास्यत्र हरिः स्थितः

Transliteration

mayā saṃsthāpito viṣṇurlokānugrahakāmyayā | yasmātsvayaṃ śvetadvīpanivāsyatra hariḥ sthitaḥ

Translation

ដោយខ្ញុំបានស្ថាបនាព្រះវិṣṇុនៅទីនេះ ដោយប្រាថ្នាចង់អនុគ្រោះដល់លោកទាំងឡាយ—ដើម្បីឲ្យហរិផ្ទាល់ ដែលស្ថិតនៅស្វេតទ្វីប បានស្នាក់នៅក្នុងទីនេះ។

Word by Word

• मया: by me
• मया: Karana/Agent (in passive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• संस्थापितः: was installed/established
• संस्थापितः: Karma (in passive)
• Type: Verb
• Root: सम् + स्था (धातु) + णिच् (causative) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त) of causative ‘संस्थापयति’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Karta (logical subject of passive)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• लोकानुग्रहकाम्यया: for the desire of favoring the worlds
• लोकानुग्रहकाम्यया: Hetu (Purpose/Cause)
• Type: Noun
• Root: लोक + अनुग्रह + काम्य (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी/उपपद-भाव: ‘लोकानाम् अनुग्रहः’ तस्य काम्यया); स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; हेतौ/साधनभावे (for the sake of)

• यस्मात्: because (from which reason)
• यस्मात्: Hetu (Reason)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुं/नपुंसक; पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; हेत्वर्थ (because/from which)

• स्वयम्: himself
• स्वयम्: Karta-visheshaṇa (Emphatic subject modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; आत्मवाचक (indeclinable: oneself)

• श्वेतद्वीपनिवासी: the resident of Śvetadvīpa
• श्वेतद्वीपनिवासी: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: श्वेत + द्वीप + निवासी (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सप्तमी: ‘श्वेतद्वीपे निवासी’); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (here)

• हरिः: Hari (Viṣṇu)
• हरिः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्थितः: remains/stands
• स्थितः: Kriya (Predicate)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is/has stood, remains’

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating (deduced)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A radiant Hari, associated with the white-island (Śvetadvīpa) symbolism—white lotuses, milky light—appears established in a shrine, while the installer-deity gestures toward the world in compassion.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Hari
• Śvetadvīpa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Establishing divine presence at a holy site is an act of loka-sevā—service that turns a place into a lasting refuge of grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The glorification is of ‘this place’ (atra) where Hari is said to abide; the excerpt does not specify the geographical name.

What ritualistic prescription is mentioned?

Saṃsthāpanā/pratiṣṭhā of Viṣṇu is the key act, framed as being done for the benefit of all worlds.