Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 4

Devanagari script

श्रुतेः संपादनाच्छिष्यात्प्राप्तं शुक्लं च क्न्ययया । तथा कुसीदवाणिज्यकृषियाचितमेव च

Transliteration

śruteḥ saṃpādanācchiṣyātprāptaṃ śuklaṃ ca knyayayā | tathā kusīdavāṇijyakṛṣiyācitameva ca

Translation

ទ្រព្យដែលបានមកពីការរក្សា និងបន្តបង្រៀនព្រះស្រុតិ (វេដៈ), ទទួលពីសិស្ស, និងបានតាមរយៈកញ្ញា (ជាអំណោយត្រឹមត្រូវ/ទ្រព្យរៀបការ) គេហៅថា «ស» (បរិសុទ្ធ)។ ដូចគ្នានេះផងដែរ ចំណេញពីការប្រាក់, ពាណិជ្ជកម្ម, កសិកម្ម និងសូម្បីតែអ្វីដែលបានមកពីការសុំទាន។

Word by Word

• श्रुतेः: from learning (Veda), from scripture-study
• श्रुतेः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: श्रुति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी/पञ्चमी-विभक्ति (6th Gen / 5th Abl), एकवचन; अत्र ‘श्रुतेः’ = ‘श्रुतेः (वेदाध्ययनात्)’ इति पञ्चमी-अर्थे

• सम्पादनात्: from acquisition/earning
• सम्पादनात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: सम् + पद् (धातु) → सम्पादन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन

• शिष्यात्: from a disciple
• शिष्यात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: शिष्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन

• प्राप्तम्: obtained
• प्राप्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘द्रव्यं’ (अनुक्त) विशेषण

• शुक्लम्: white/pure
• शुक्लम्: Pratipādya (Predicate/प्रातिपाद्य)
• Type: Adjective
• Root: शुक्ल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (द्रव्यं) विशेषण

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• क्रयया: by purchase
• क्रयया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: क्रय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; साधनवाचक

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/प्रकारवाचक

• कुसीदवाणिज्यकृषियाचितम्: obtained by begging in connection with usury, trade, and agriculture
• कुसीदवाणिज्यकृषियाचितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कुसीद + वाणिज्य + कृषि + याचित (प्रातिपदिक)
• Form: समासपूर्वपदसमाहारः; ‘कुसीद’ (usury) + ‘वाणिज्य’ (trade) + ‘कृषि’ (agriculture) इति द्वन्द्व-समासः, ततः ‘याचित’ (याच् धातोः क्त) इति कृदन्तेन सह बहुपदसमासः; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (द्रव्यं) विशेषण

• एव: indeed, only
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण-निपात

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages

Visual Art Cues

Scene: Symbolic montage of ‘śukla’ sources: a Vedic teacher with disciples offering guru-dakṣiṇā, a bride’s lawful gift scene, a farmer in fields, a merchant weighing goods, and a borrower repaying interest—arranged as vignettes around a central dharma wheel.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Charity and religious acts should be supported by wealth considered ‘pure’ (śukla), i.e., obtained through socially sanctioned and dharmic means.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named in this verse; the teaching is a general dharma-śāstric principle within the Kaumārikākhaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

It classifies kinds of wealth relevant to dāna and dharma, preparing the ground for how results differ by the quality of one’s means.