Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 29
Devanagari script
चतुर्लक्षसहस्राणि नवतिश्च शतानि च । एतनैव प्रमाणेन उदकं च ततः स्मृतम्
Transliteration
caturlakṣasahasrāṇi navatiśca śatāni ca | etanaiva pramāṇena udakaṃ ca tataḥ smṛtam
Translation
មានចំនួនបួនសែន និងកៅសិបរយផងដែរ—ដោយមាត្រដ្ឋានដូចគ្នានេះ ទំហំទឹកនៅទីនោះក៏ត្រូវបានប្រកាស។
Word by Word
चतुःfour
चतुः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्याप्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; समासपूर्वपद-रूपम् (चतुर् → चतुः)
लक्षसहस्राणिhundreds of thousands (lit. lakh-thousands)
लक्षसहस्राणि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्ष (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; संख्या-परिमाण; तत्पुरुषः (लक्षाणां सहस्राणि / lakhs of thousands)
नवतिःninety
नवतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनवति (संख्याप्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संख्या
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयार्थक)
शतानिhundreds
शतानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; संख्या
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयार्थक)
एतनाby this
एतना:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; ‘एतत्’ इत्यस्य तृतीया-रूपम् (instrumental)
एवindeed/just
एव:
Avadharana (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारणार्थक)
प्रमाणेनby the measure/standard
प्रमाणेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootप्रमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण
उदकम्water
उदकम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
चalso/and
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयार्थक)
ततःfrom there/thereafter
ततः:
Apadana/Sequence (अपादान/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (तसिल्-प्रत्ययान्त; ‘from there/thereafter’)
स्मृतम्is stated/considered
स्मृतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थः ‘is said/considered’
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: A diagrammatic depiction of a vast subterranean ocean layer annotated with large numbers; above it the prior strata; the water rendered as dark, endless expanse with faint ripples.
Characters & Entities
U
UdakaFAQs
It continues the purāṇic mapping of realms, using vast numbers to convey immensity and awe in cosmic design.
None; the verse is quantitative cosmology, not pilgrimage praise.
None.