Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 75

Devanagari script

शापोऽनुग्रहरूपोऽयं विशेषादर्बुदाचले । समीपे यस्य पुण्योऽस्ति महीसागरसंगमः

Transliteration

śāpo'nugraharūpo'yaṃ viśeṣādarbudācale | samīpe yasya puṇyo'sti mahīsāgarasaṃgamaḥ

Translation

«បណ្តាសា» នេះពិតប្រាកដជារូបនៃព្រះអនុគ្រោះ—ជាពិសេសនៅលើភ្នំអរពុទៈ—ជិតនោះមានទីប្រសព្វបរិសុទ្ធរវាងដីគោក និងសមុទ្រ។

Word by Word

• शापः: curse
• शापः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: शाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• अनुग्रहरूपः: having the form of a blessing
• अनुग्रहरूपः: Visheshana (Qualifier of subject)
• Type: Adjective
• Root: अनुग्रह (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: अनुग्रहस्य रूपः; विशेषणम् (शाप-विशेषण)

• अयम्: this
• अयम्: Karta (Appositive to subject)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; निर्देश (demonstrative)

• विशेषात्: especially
• विशेषात्: Hetu/Apadana (Cause/ground)
• Type: Indeclinable
• Root: विशेष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘especially/particularly’ (ablative of cause/ground)

• अर्बुदाचले: on Mount Arbuda
• अर्बुदाचले: Adhikarana (Location)
• Type: Noun
• Root: अर्बुद (प्रातिपदिक) + अचल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: अर्बुदस्य अचलः; स्थानवाचक

• समीपे: near
• समीपे: Adhikarana (Location)
• Type: Indeclinable
• Root: समीप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘near’

• यस्य: of which/whose
• यस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)

• पुण्यः: holy/meritorious
• पुण्यः: Visheshana (Qualifier of subject)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; विशेषणम् (संगम-विशेषण)

• अस्ति: is/exists
• अस्ति: Kriya (Copula)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• महीसागरसंगमः: confluence of land and ocean
• महीसागरसंगमः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: मही (प्रातिपदिक) + सागर (प्रातिपदिक) + संगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (समाहार): मही-सागरयोः संगमः

Speaker

Sūta (narration) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbudācala and nearby mahī-sāgara-saṅgama (as described)

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: A sacred mountain rises with hermitages and Śaiva symbols; in the distance or below, waters meet at a luminous confluence. A figure explains that a ‘curse’ is actually grace, pointing toward the tīrtha.

Characters & Entities

• Arbudācala (Mount Arbuda)
• mahī-sāgara-saṅgama (land–ocean confluence)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

What appears as suffering or a curse can become divine grace when connected to a sacred place and devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Arbudācala is directly praised, along with a nearby holy ‘land–ocean confluence’ tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated; the verse frames the place itself as a grace-bearing tīrtha-field.