Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 38
Devanagari script
प्रोद्धूतबललांगूलदंष्ट्रोत्कट गुहामुखः । व्यावृतास्यो ललज्जिह्वः क्षामकुक्षिश्चिखादिषुः
Transliteration
proddhūtabalalāṃgūladaṃṣṭrotkaṭa guhāmukhaḥ | vyāvṛtāsyo lalajjihvaḥ kṣāmakukṣiścikhādiṣuḥ
Translation
កន្ទុយដ៏ខ្លាំងរបស់វាត្រូវបានលើកឡើងខ្ពស់; ថ្គាម និងធ្មេញស្រួចគួរឱ្យភ័យ ដូចមាត់រូងភ្នំ; មាត់វាបើកធំ អណ្តាតរវើរវាយ ហើយពោះស្គម—តែងតែឃ្លានចង់លេបសត្វព្រៃ។
Word by Word
प्रोद्धूतबललाङ्गूलदंष्ट्रोत्कटगुहामुखःwith a powerfully brandished tail, formidable fangs, and cave-like mouth
प्रोद्धूतबललाङ्गूलदंष्ट्रोत्कटगुहामुखः:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-उद्धूत (कृदन्त-प्रातिपदिक; प्र-उद्-धू धातोः क्त) + बल (प्रातिपदिक) + लाङ्गूल (प्रातिपदिक) + दंष्ट्रा (प्रातिपदिक) + उत्कट (प्रातिपदिक) + गुहा (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; बहुव्रीहिः—‘प्रोद्धूतं बलवत् लाङ्गूलं यस्य, दंष्ट्रा उत्कटा, गुहावत् मुखं यस्य’ (one whose tail is violently brandished and strong, whose fangs are formidable, whose mouth is like a cave)
व्यावृतास्यःwith mouth wide open
व्यावृतास्यः:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-आ-वृत् (धातु) + आस्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विशेषण—‘व्यावृतम् आस्यं यस्य’ (with mouth wide-open)
ललज्जिह्वःwith a quivering tongue
ललज्जिह्वः:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootललत्/लल (प्रातिपदिक; ‘trembling/moving’) + जिह्वा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विशेषण—‘ललज्जिह्वा’ (having a quivering/moving tongue)
क्षामकुक्षिःwith a lean belly
क्षामकुक्षिः:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षाम (प्रातिपदिक) + कुक्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विशेषण—‘क्षामः कुक्षिः यस्य’ (having a lean belly)
चिखादिषुःdevoured
चिखादिषुः:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootखाद् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदी; देशी/काव्य-प्रयोगे पुनरुक्त-आगमः (ci-augment): ‘he devoured/kept devouring’
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: A vivid close-up of the lion: tail flung high, cavern-like jaws, dreadful fangs, mouth wide with lolling tongue, lean belly—restless, ravenous, and terrifyingly alive.
Characters & Entities
S
Siṃha (lion-form of wrath)FAQs
Unchecked anger becomes predatory and consuming; the terrifying form teaches the need for inner restraint.
No tīrtha is specified; the verse is descriptive narration.
None.