Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 30

Devanagari script

बुद्धा तां दानवीं मायां किंचित्प्रहसिताननः । मेढ्रे रौद्रास्त्रमाधाय चक्रे दैत्यमनोरथम्

Transliteration

buddhā tāṃ dānavīṃ māyāṃ kiṃcitprahasitānanaḥ | meḍhre raudrāstramādhāya cakre daityamanoratham

Translation

ព្រះអង្គបានដឹងថា នោះជាមាយារបស់នាងអសុរ (ដានវី) ហើយញញឹមបន្តិច។ បន្ទាប់មក ព្រះអង្គដាក់អាវុធរោទ្រៈលើអង្គលិង្គរបស់អសុរ ហើយបញ្ចប់បំណងរបស់ដៃត្យឲ្យទៅដល់ចុងដ៏ឈឺចាប់។

Word by Word

• बुद्धा: understood
• बुद्धा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: बुध् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; रूपम् ‘बुबोध’ इत्यर्थे (here: ‘understood/realized’)

• ताम्: that (her/it)
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• दानवीम्: demonic (of a Dānava)
• दानवीम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दानवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• मायाम्: illusion/magic
• मायाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: माया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• किञ्चित्: slightly
• किञ्चित्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: किञ्चित् (अव्यय/सर्वनाम-नपुंसक)
• Form: अव्ययवत् प्रयुक्तम्; परिमाणार्थक (somewhat/a little)

• प्रहसिताननः: with a slightly smiling face
• प्रहसिताननः: Visheshana (Qualifier of subject/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रहसित (कृदन्त; √हस्) + आनन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (यस्य आननं प्रहसितम्)

• मेढ्रे: on the penis
• मेढ्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मेढ्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• रौद्रास्त्रम्: the Raudra weapon
• रौद्रास्त्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रौद्र (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष (रौद्रं अस्त्रम्)

• आधाय: having placed/applied
• आधाय: Sambandha (पूर्वकाल-क्रिया/पूर्वकर्म)
• Type: Indeclinable
• Root: आ-धा (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), ‘having placed/applied’

• चक्रे: made/did
• चक्रे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• दैत्यमनोरथम्: the demon’s desire/plan
• दैत्यमनोरथम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक) + मनोरथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दैत्यानां मनोरथः)

Speaker

Narrator (Sūta) (deduced)

Visual Art Cues

Scene: Śiva, faintly smiling in mastery, deploys the Raudra-astra with precise, punitive focus against the daitya’s generative organ—symbolically ending his ‘manoratha’ (desire) and power to continue harm.

Characters & Entities

• Raudrāstra
• Dānava/Daitya
• Śiva (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Adharma rooted in deceit and lust meets swift divine correction; Śiva protects cosmic order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it narrates punitive divine action rather than a ritual.