Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 190

Devanagari script

इंद्र उवाच । यदि सत्यमिदं वाक्यं निश्चयाद्भाषितं त्वया । अभिषिच्छस्व देवानां सैनापत्ये महाबल । अहमिंद्रो भविष्यामि तव वाक्याद्यशोऽस्तु ते

Transliteration

iṃdra uvāca | yadi satyamidaṃ vākyaṃ niścayādbhāṣitaṃ tvayā | abhiṣicchasva devānāṃ saināpatye mahābala | ahamiṃdro bhaviṣyāmi tava vākyādyaśo'stu te

Translation

ព្រះឥន្ទ្រាបានមានព្រះវាចា៖ «បើពាក្យនេះពិតប្រាកដ ហើយអ្នកបាននិយាយដោយចិត្តមាំមួន ឱមហាបលា សូមអភិសេកខ្លួនឯងជាមេបញ្ជាការកងទ័ពទេវតា។ តាមពាក្យរបស់អ្នក ខ្ញុំនឹងនៅជាព្រះឥន្ទ្រា—សូមកិត្តិយសមានដល់អ្នក»។

Word by Word

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Speech act/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन

• यदि: if
• यदि: Logical connector (शर्त)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्त-बोधक अव्यय (conditional particle)

• सत्यम्: true
• सत्यम्: Predicate (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (predicate adjective)

• इदम्: this
• इदम्: Vishaya (Topic/विषय)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वाक्यम्: statement/word
• वाक्यम्: Karta (of implied 'is') / Vishaya
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• निश्चयात्: from certainty; with conviction
• निश्चयात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: निश्चय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; हेतौ (cause)

• भाषितम्: spoken/uttered
• भाषितम्: Predicate (कर्मणि)
• Type: Verb
• Root: भाष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (spoken)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana/Agent in passive (कर्तृ-करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• अभिषिच्छस्व: anoint yourself; be consecrated
• अभिषिच्छस्व: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अभि-षिच् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), आत्मनेपद, मध्यम-पुरुष, एकवचन

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• सैनापत्ये: in the commandership; as generalship
• सैनापत्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सैनापत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; पद/अधिकार-स्थाने (in the office)

• महाबल: O mighty one
• महाबल: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महाबल (प्रातिपदिक; महा + बल)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Predicate nominative
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भविष्यामि: I will become
• भविष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष, एकवचन

• तव: your/of you
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• वाक्यात्: from your word; because of your statement
• वाक्यात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; हेतौ (cause)

• यशः: fame/glory
• यशः: Karta (of अस्तु)
• Type: Noun
• Root: यशस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अस्तु: may it be
• अस्तु: Kriya (Benediction/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• ते: to you/for you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (enclitic)

Speaker

Indra

Skanda Dialogue

Listener: Skanda (Mahābala)

Visual Art Cues

Scene: Indra speaks formally, extending a command: Skanda is to be consecrated as commander; attendants prepare ritual vessels, white umbrellas, and auspicious items for abhiṣeka.

Characters & Entities

• Indra
• Skanda
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Authority can be delegated for dharma’s protection: leadership is assigned by merit and divine purpose, not ego.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is referenced; the verse concerns the consecration (abhiṣeka) of Skanda’s military leadership.

What ritualistic prescription is mentioned?

Abhiṣeka (consecration) is indicated—formal installation into saināpatya (commandership).