Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 36
Devanagari script
मुक्त्वा रथावुभौ वेगादाप्लुतौ तरसाश्विनौ । तौ रथौ स तु निष्पिष्य मुद्गरोऽचलसंनिभः
Transliteration
muktvā rathāvubhau vegādāplutau tarasāśvinau | tau rathau sa tu niṣpiṣya mudgaro'calasaṃnibhaḥ
Translation
អશ્વិនទាំងពីរ ដែលរហ័សរហួន បានចាកចេញពីរថទាំងពីរ ហើយលោតគេចដោយល្បឿន។ មុទ្គរដ៏ដូចភ្នំនោះ បានកិនបំផ្លាញរថទាំងពីរ។
Word by Word
मुक्त्वाhaving left, abandoning
मुक्त्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), ‘having released/abandoned’
रथौthe two chariots
रथौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), द्विवचन
उभौboth
उभौ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), द्विवचन; विशेषण (रथौ)
वेगात्from/with the force of speed
वेगात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; हेत्वर्थ (from/owing to speed)
आप्लुतौhaving leapt
आप्लुतौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootआ-प्लु (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (भूतकृदन्त/past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), द्विवचन; ‘having leapt’
तरसाwith force
तरसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन
अश्विनौthe two horsemen / riders
अश्विनौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), द्विवचन
तौthose two
तौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), द्विवचन; सर्वनाम
रथौtwo chariots
रथौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), द्विवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम
तुindeed, then
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधार्थक-अव्यय
निष्पिष्यhaving crushed
निष्पिष्य:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootनिस्-पीष् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), उपसर्ग: निस्; ‘having crushed’
मुद्गरःthe mace
मुद्गरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुद्गर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
अचलसंनिभःlike a mountain
अचलसंनिभः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअचल (प्रातिपदिक) + संनिभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मधारयः (‘अचल इव संनिभः’) विशेषण (मुद्गरः)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)
Visual Art Cues
Scene: The twin Aśvins leap away from their chariots in a synchronized, swift motion; the colossal mace crashes down, pulverizing both chariots like toys, dust and splinters erupting.
Characters & Entities
A
AśvinsM
Mudgara (mace)FAQs
Skillful detachment—leaving even prized vehicles/tools when needed—preserves life and mission.
No tīrtha is mentioned in this verse.
None.