Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 5

Devanagari script

वज्रांगः कोप्यसौ दैत्यः किंप्रभावश्च तारकः । कथं स निहतश्चैव जातश्चैव कथं गुहः

Transliteration

vajrāṃgaḥ kopyasau daityaḥ kiṃprabhāvaśca tārakaḥ | kathaṃ sa nihataścaiva jātaścaiva kathaṃ guhaḥ

Translation

វជ្រាង្គៈ អសុរ​នោះជានរណា? តារកៈមានអំណាចអ្វី? គាត់ត្រូវបានសម្លាប់ដូចម្តេច ហើយគុហៈ (កុមារ) កើតឡើងដូចម្តេច?

Word by Word

• वज्राङ्गः: Vajrāṅga (one whose body is like a thunderbolt)
• वज्राङ्गः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वज्र + अङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वज्रस्य अङ्गम्/अङ्गानि यस्य)

• कः: who?
• कः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम (interrogative pronoun)

• अपि: indeed/also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle); प्रश्न/अन्वयार्थे ‘also/indeed’

• असौ: that (one)
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संकेतवाचक-सर्वनाम (demonstrative: ‘that’)

• दैत्यः: demon (Daitya)
• दैत्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• किंप्रभावः: of what power?
• किंप्रभावः: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: किम् + प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नार्थक-तत्पुरुषः (कः प्रभावः यस्य)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• तारकः: Tāraka
• तारकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तारक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कथम्: how?
• कथम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: प्रश्नवाचक-अव्यय (interrogative adverb)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• निहतः: slain
• निहतः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: नि-हन् (धातु) → निहत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-निपात (emphatic particle)

• जातः: born
• जातः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: जन् (धातु) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (past participle; ‘born’), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-निपात

• कथम्: how?
• कथम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: प्रश्नवाचक-अव्यय

• गुहः: Guha (Skanda)
• गुहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गुह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; स्कन्द/कार्त्तिकेय-नाम

Speaker

Arjuna

Skanda Dialogue

Listener: Pārtha (addressed as Phālguna/Arjuna in the surrounding dialogue frame)

Visual Art Cues

Scene: A questioning scene: a royal/heroic listener asks about demons Vajrāṅga and Tāraka, their powers, their defeat, and the birth of Guha; sages in an āśrama setting, palm-leaf manuscripts, a subtle aura hinting at Skanda’s future emergence.

Characters & Entities

• Vajrāṅga
• Tāraka
• Guha (Kumāra/Skanda)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The purāṇas connect sacred place-glory with divine history; understanding the demon’s boon and downfall highlights dharma’s victory.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; it sets up the Kumāreśvara-related māhātmya that links the narrative to a sacred locale.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it is an inquiry preparing for the māhātmya and its worship instructions.