Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 85

Devanagari script

अवाच्यामर्चयेद्धीमान्सिद्ध्यै विकटदंततः । विघ्नराजं गणपतिं सर्वविघ्नविनाशनम्

Transliteration

avācyāmarcayeddhīmānsiddhyai vikaṭadaṃtataḥ | vighnarājaṃ gaṇapatiṃ sarvavighnavināśanam

Translation

នៅទិសនិរតី ដើម្បីបានសិទ្ធិ អ្នកប្រាជ្ញគួរធ្វើអរចនាព្រះវិកដদন্তៈ—ព្រះគណបតិ ព្រះរាជានៃវិឃ្ន ដែលបំផ្លាញឧបសគ្គទាំងអស់។

Word by Word

• अवाच्याम्: Avācyā (a place/region so named)
• अवाच्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अवाच्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; (स्थान/देवी/दिशा-नामरूप)

• अर्चयेत्: should worship
• अर्चयेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (लिङ्-लकार), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातुः—अर्च् (पूजायाम्)

• धीमान्: the wise person
• धीमान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धीमन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृवाचक (one who is intelligent)

• सिद्ध्यै: for success/accomplishment
• सिद्ध्यै: Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान/प्रयोजन), एकवचन

• विकटदन्ततः: from (the place/manifestation called) Vikaṭadanta
• विकटदन्ततः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: विकटदन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; समासः—विकट + दन्त (कर्मधारय)

• विघ्नराजम्: Vighnarāja (king over obstacles)
• विघ्नराजम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विघ्नराज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—विघ्न + राज (षष्ठी-तत्पुरुष)

• गणपतिम्: Gaṇapati
• गणपतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गणपति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• सर्वविघ्नविनाशनम्: the destroyer of all obstacles
• सर्वविघ्नविनाशनम्: Karma (Object complement/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + विघ्न + विनाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—सर्व + विघ्न (कर्मधारय) + विनाशन (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘सर्वविघ्नानां विनाशनम्’); विशेषणम् (गणपतिम्)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vikaṭadanta Vighnarāja (south-west Vināyaka)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: In the south-west quarter, Vikaṭadanta Vināyaka appears formidable yet benevolent, with prominent tusks and a commanding stance as ‘Vighnarāja’; broken chains and shattered stones symbolize destroyed obstacles while a focused pilgrim offers worship for siddhi.

Characters & Entities

• Vikaṭadanta
• Gaṇapati
• Vighnarāja
• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Disciplined worship of Gaṇapati is presented as the dharmic means to attain siddhi by removing inner and outer obstacles.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The south-west quarter of Kāśī associated with Vikaṭadanta (Vikaṭadanta Vināyaka).

What ritualistic prescription is mentioned?

Arcana/pūjā is prescribed: the wise ‘should worship’ Vikaṭadanta specifically ‘for siddhi’ (siddhyai).