Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 38

Devanagari script

आनंदकाननं प्राप्य ये निरानंदभूमिकाम् । अन्यां हृदापि वांछंति निरानंदाः सदात्र ते

Transliteration

ānaṃdakānanaṃ prāpya ye nirānaṃdabhūmikām | anyāṃ hṛdāpi vāṃchaṃti nirānaṃdāḥ sadātra te

Translation

ទោះបានទៅដល់ អានន្ទកានន (កាសី ព្រៃនៃសុភមង្គល) ក៏ដោយ អ្នកណាដែលនៅតែប្រាថ្នា​ក្នុងចិត្តទៅកាន់ដីដទៃដែលគ្មានសេចក្តីអានន្ទ នោះពិតជានៅទីនេះជានិច្ចគ្មានសុភមង្គល។

Word by Word

• आनन्दकाननम्: the grove/forest of bliss
• आनन्दकाननम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आनन्द (प्रातिपदिक) + कानन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समास (आनन्दस्य काननम्)

• प्राप्य: having reached/attained
• प्राप्य: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having attained’

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्ध-सूचक सर्वनाम

• निरानन्दभूमिकाम्: a joyless state/ground
• निरानन्दभूमिकाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: निरानन्द (प्रातिपदिक) + भूमिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (निरानन्दा भूमिका)

• अन्याम्: another
• अन्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• हृदा: with the heart
• हृदा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: हृद् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• अपि: even
• अपि: Sambandha/Emphasis (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), ‘even/also’

• वाञ्छन्ति: desire
• वाञ्छन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वाञ्छ् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• निरानन्दाः: joyless (people)
• निरानन्दाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निरानन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (ये इति)

• सदा: always
• सदा: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Locative sense/अधिकरणार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

Speaker

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa context typically Skanda to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ānandakānana (within Kāśī)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim stands at the edge of Kāśī’s sacred grove (Ānandakānana), yet looks longingly toward distant lands; behind him, luminous Śiva-presence pervades the forest while shadowy ‘joyless’ landscapes beckon in the distance.

Characters & Entities

• Ānandakānana
• Kāśī (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True bliss arises from inner alignment with dharma and devotion; even in Kāśī, craving elsewhere keeps one joyless.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Ānandakānana—an epithet for Kāśī/Varanasi, praised as the abode of bliss and liberation.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed; the emphasis is on inner disposition—non-craving and steadfastness in Kāśī.