Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 53

Devanagari script

ततो विलज्जितोगस्त्य शापोद्यतकरो मुनिः । अपराद्धं बहु मया क्रोधांधेनेति दुर्धिया

Transliteration

tato vilajjitogastya śāpodyatakaro muniḥ | aparāddhaṃ bahu mayā krodhāṃdheneti durdhiyā

Translation

បន្ទាប់មក ព្រះមុនី—លើកដៃឡើងដើម្បីដាក់បណ្តាសា—ក៏មានអារម្មណ៍ខ្មាសអៀន ឱ អគស្ត្យា ហើយសារភាពថា៖ «ដោយត្រូវកំហឹងបាំងភ្នែក និងបញ្ញាអាក្រក់ ខ្ញុំបានប្រព្រឹត្តអំពើល្មើសយ៉ាងធំ»។

Word by Word

• tataḥ: then, thereafter
• tataḥ: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: tatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (indeclinable); अव्यय-प्रकारः: क्रियाविशेषणम् (adverb)

• vilajjitaḥ: ashamed
• vilajjitaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: vi√lajj (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
• Form: कृदन्त (past passive participle/क्त); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्

• agastyaḥ: Agastya
• agastyaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: agastya (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; व्यक्तिवाचक-संज्ञा

• śāpa-udyata-karaḥ: with hand raised to curse
• śāpa-udyata-karaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: śāpa (प्रातिपदिक) + udyata (उद्√यम् धातु, क्त) + kara (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समासः; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (muniḥ/agastyaḥ)

• muniḥ: the sage
• muniḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: muni (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• aparāddham: offence, wrongdoing
• aparāddham: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: apa√radh (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
• Form: कृदन्त (past passive participle/क्त) नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मरूपेण (as object)

• bahu: much, greatly
• bahu: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: bahu (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (aparāddham)

• mayā: by me
• mayā: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; उत्तमपुरुष-प्रयोगः; तृतीया (3rd), एकवचन

• krodha-andhena: blinded by anger
• krodha-andhena: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: krodha (प्रातिपदिक) + andha (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समासः; नपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग (प्रयोगानुसार), तृतीया (3rd), एकवचन; विशेषणम् (mayā)

• iti: thus
• iti: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: अव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)

• durdhiyā: with foolish understanding
• durdhiyā: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: dur-dhī (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समासः (दुष्टा धीः); स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; हेतु/करणभावे

Speaker

Skanda (addressing Agastya; narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Agastya

Visual Art Cues

Scene: A muni with raised hand poised to curse suddenly lowers it, eyes cast down in shame; the aura of Kāśī’s sanctity restrains him. Background hints of ghāṭas and a distant liṅga-shrine.

Characters & Entities

• Agastya
• Sage (muni; likely Durvāsas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Anger blinds discernment; dharma is restored through humility, confession, and self-restraint.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī indirectly, as the setting where even a fierce sage must reconsider actions that could harm liberation.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse emphasizes inner discipline and repentance.