Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 1

Devanagari script

पार्वत्युवाच । वीरेशस्य महेशान श्रूयते महिमा महान् । परां सिद्धिं परोपतुस्तत्र सिद्धाः परः शताः

Transliteration

pārvatyuvāca | vīreśasya maheśāna śrūyate mahimā mahān | parāṃ siddhiṃ paropatustatra siddhāḥ paraḥ śatāḥ

Translation

ព្រះនាងបារវតីមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ មហេសានៈ មហិមារបស់ វីរេសៈ ឮថាធំធេងណាស់។ នៅទីនោះ ដោយបានសិទ្ធិខ្ពស់បំផុត សិទ្ធៈលើសមួយរយបានដល់ស្ថានៈបរម»

Word by Word

• पार्वती: Pārvatī
• पार्वती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पार्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• वीरेशस्य: of Vīreśa
• वीरेशस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वीरेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; समासः—वीर + ईश (षष्ठी-तत्पुरुष)

• महेशान: O Maheśāna
• महेशान: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महेशान (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• श्रूयते: is heard / is said
• श्रूयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)

• महिमा: glory
• महिमा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महिमा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• महान्: great
• महान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying महिमा)

• पराम्: supreme
• पराम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying सिद्धिम्)

• सिद्धिम्: attainment, perfection
• सिद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• परः: other / further
• परः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying शताः)

• उपतुः: approached / came near
• उपतुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उप + इ (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), द्विवचन; परस्मैपद

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• सिद्धाः: Siddhas (perfected beings)
• सिद्धाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सिद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• शताः: hundreds
• शताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

Speaker

Pārvatī

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vīreśa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Maheśāna (Śiva)

Visual Art Cues

Scene: Pārvatī, seated beside Maheśāna, speaks of the famed Vīreśa-liṅga; in the background, a vision of Siddhas—more than a hundred—rising in luminous ascent from Kāśī’s sacred precincts.

Characters & Entities

• Pārvatī
• Maheśāna (Śiva)
• Vīreśa/Vīreśvara
• Siddhas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse frames Vīreśvara as a powerful Kāśī-sthala where perfected beings attain supreme realization.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vīreśvara (Vīreśa) in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; it introduces the topic by praising the site’s siddhi-bestowing greatness.