Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 46

Devanagari script

त्वया यदेतन्ममभक्तिभाजा लिंगं समाराधितमत्र धर्म । तद्दर्शनात्स्पर्शनतोऽर्चनाच्च सिद्धिर्भविष्यत्यचिरेण पुंसाम्

Transliteration

tvayā yadetanmamabhaktibhājā liṃgaṃ samārādhitamatra dharma | taddarśanātsparśanato'rcanācca siddhirbhaviṣyatyacireṇa puṃsām

Translation

ឱ ធម៌! លិង្គដែលអ្នកបានអារាធនានៅទីនេះដោយភក្តីចំពោះខ្ញុំ នឹងប្រទានសិទ្ធិដល់មនុស្សដោយឆាប់រហ័ស; គ្រាន់តែបានឃើញ បានប៉ះ និងបានបូជាក៏នាំឲ្យសម្រេចផលវិញ្ញាណមិនយូរទេ។

Word by Word

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; तृतीया (करण) विभक्ति; एकवचन; (Instrumental singular of 2nd person pronoun)

• यत्: which/that
• यत्: Visheshya (Correlative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति; एकवचन; (relative pronoun: which/that)

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति; एकवचन; (this)

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; षष्ठी (सम्बन्ध) विभक्ति; एकवचन; (genitive singular: of me)

• भक्तिभाजा: by (one) devoted to me
• भक्तिभाजा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति + भाज् (धातु) → भक्तिभाज् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (भक्त्या भाजः/भक्तिं भजते इति); पुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति; एकवचन; (instrumental singular: by the devotee/one who partakes of devotion)

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; (accusative singular)

• समाराधितम्: worshipped/propitiated
• समाराधितम्: Karma-samānādhikaraṇa (Object-complement/कर्मसमनाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-√राध् (धातु) → समाराधित (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; (past passive participle agreeing with लिङ्गम्)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb: here)

• धर्म: O Dharma
• धर्म: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन (vocative) विभक्ति; एकवचन; (addressing Dharma)

• तत्: of that
• तत्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति; एकवचन; (genitive singular: of that)

• दर्शनात्: from seeing
• दर्शनात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी (अपादान) विभक्ति; एकवचन; (ablative singular: from/through seeing)

• स्पर्शनतः: from touching
• स्पर्शनतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: स्पर्शन (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित-अव्यय)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb: from touching)

• अर्चनात्: from worshipping
• अर्चनात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: अर्चन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति; एकवचन; (ablative singular: from worship)

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction: and)

• सिद्धिः: attainment/success
• सिद्धिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; (nominative singular)

• भविष्यति: will occur/be
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (भविष्यत्काल/Future); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• अचिरेण: soon
• अचिरेण: Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अचिर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया विभक्ति; एकवचन; (instrumental: in a short time/soon)

• पुंसाम्: of people
• पुंसाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पुंस्/पुम् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति; बहुवचन; (genitive plural: of men/people)

Speaker

Śiva (deduced, addressing Dharma)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmeśvara (liṅga)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dharma (Dharmarāja)

Visual Art Cues

Scene: Śiva speaks to Dharma, indicating a radiant liṅga in Kāśī; devotees gain siddhi through mere sight, touch, and worship.

Characters & Entities

• Śiva
• Dharma
• Dharmeśvara Liṅga
• Kāśī (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional contact with a consecrated Śiva-liṅga—seeing, touching, and worshipping—quickly ripens into spiritual accomplishment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī’s sacred sphere, centered on the Dharmeśvara Liṅga (a liṅga revered through Dharma’s worship).

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana (seeing), sparśa (touching), and arcana (formal worship) of the liṅga are presented as direct means to siddhi.