Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 77

Devanagari script

संगमेश्वर लिंगस्य दक्षिणे विकटाननाम् । तालजंघेश्वरीं नत्वा न विघ्नैरभिभूयते

Transliteration

saṃgameśvara liṃgasya dakṣiṇe vikaṭānanām | tālajaṃgheśvarīṃ natvā na vighnairabhibhūyate

Translation

នៅខាងត្បូងនៃ លិង្គ សង្គមេស្វរ មានទេវី តាលជង្គេស្វរី ដែលមានព្រះមុខគួរឱ្យខ្លាច; អ្នកណាអោនក្បាលនមស្ការ ព្រះនាង នឹងមិនត្រូវឧបសគ្គឈ្នះឡើយ។

Word by Word

• संगमेश्वर: of Saṅgameśvara
• संगमेश्वर: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: संगम-ईश्वर (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुष-पूर्वपद; समासाङ्गत्वात् अव्यक्त-विभक्ति; ‘संगमेश्वर-लिङ्गस्य’ इति समस्तपदस्य अङ्गम्

• लिंगस्य: of the liṅga
• लिंगस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• दक्षिणे: on the southern side
• दक्षिणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: दक्षिण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; स्थानवाचक

• विकटाननाम्: Vikaṭānanā (the fierce-faced goddess)
• विकटाननाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विकट-आनन (प्रातिपदिक; समास)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (विकटम् आननं यस्याः सा)

• तालजंघेश्वरीम्: Tālajaṅgheśvarī
• तालजंघेश्वरीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ताल-जङ्घा-ईश्वरी (प्रातिपदिक; समास)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• नत्वा: having bowed (to)
• नत्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: नम् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive); पूर्वक्रिया

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपातः (negation)

• विघ्नैः: by obstacles
• विघ्नैः: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Noun
• Root: विघ्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; करण/हेतु-भावः

• अभिभूयते: is overpowered
• अभिभूयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अभि-भू (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (is overpowered)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Saṅgameśvara Liṅga vicinity; Tālajaṅgheśvarī southern station

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim bows with folded hands to a formidable-faced Devī (vikatānanā) positioned south of the Saṅgameśvara Liṅga shrine; a subtle protective aura surrounds the pilgrim as thorny ‘vighna’ forms retreat.

Characters & Entities

• Saṅgameśvara Liṅga
• Tālajaṅgheśvarī
• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Humility and reverence (namaskāra) to the kṣetra-devatā is presented as a direct means to overcome life’s impediments.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The area south of the Saṅgameśvara Liṅga in Kāśī, where Tālajaṅgheśvarī is situated.

What ritualistic prescription is mentioned?

Namaskāra (bowing) to Tālajaṅgheśvarī to avoid being overpowered by obstacles.