Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 61

Devanagari script

काश्मीरादिह संप्राप्तं लिंगं विजयसंज्ञितम् । सदा विजयदं पुंसां प्राच्यां शालकटंकटात्

Transliteration

kāśmīrādiha saṃprāptaṃ liṃgaṃ vijayasaṃjñitam | sadā vijayadaṃ puṃsāṃ prācyāṃ śālakaṭaṃkaṭāt

Translation

លិង្គដែលបានមកទីនេះពីកាស្មីរ មាននាមថា «វិជយ» ផ្តល់ជ័យជំនះដល់មនុស្សជានិច្ច; វាស្ថិតនៅទិសខាងកើត ពីចំណុចសម្គាល់ឈ្មោះ «សាលកតង្គកត»។

Word by Word

• काश्मीरात्: from Kashmir
• काश्मीरात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: काश्मीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन

• इह: here
• इह: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक

• संप्राप्तम्: arrived, obtained
• संप्राप्तम्: Karma (Object qualified/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्√प्राप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (लिङ्गस्य)

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• विजयसंज्ञितम्: named ‘Vijaya’
• विजयसंज्ञितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विजय-संज्ञित (प्रातिपदिक; विजय + संज्ञित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; तत्पुरुषसमासः — ‘विजय इति संज्ञा यस्य’ (नामधेय)

• सदा: always
• सदा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (adverb of time)

• विजयदम्: victory-giving
• विजयदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विजय-द (प्रातिपदिक; विजय + द)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; तत्पुरुषसमासः — ‘विजयं ददाति’ (उपपद-समास/कर्मधारयार्थ)

• पुंसाम्: of men, for people
• पुंसाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पुंस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन

• प्राच्याम्: in the east
• प्राच्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्राची (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; दिशावाचक

• शालकटंकटात्: from Śālakaṭaṃkaṭa (place-name)
• शालकटंकटात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: शाल-कटंकट (प्रातिपदिक; शाल + कटंकट)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (स्थाननाम)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vijaya (Vijayeśa) Liṅga (Kāśī)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A liṅga labeled ‘Vijaya’ installed in a Kāśī shrine; a faint Himalayan/Kāśmīra motif (snow peaks, chinar leaves) suggests its origin; an eastward arrow or sunrise indicates ‘prācī’ placement beyond Śālakaṭaṅkaṭa.

Characters & Entities

• Vijaya Liṅga
• Kāśmīra
• Kāśī
• Śālakaṭaṅkaṭa (toponym)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva’s presence in Kāśī grants practical and spiritual triumph—victory is framed as a fruit of devotion and sacred proximity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Vijaya-named Liṅga in Kāśī, described as originating from Kāśmīra and located toward the east near Śālakaṭaṅkaṭa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Not explicit here; the verse establishes the shrine’s identity and its victory-bestowing phala.