Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 36
Devanagari script
पितामहेश्वरं लिंगं गयातीर्थादिहागतम् । फल्ग्रुप्रभृतिभिस्तीर्थैः सार्धकोट्यष्टसंमितैः
Transliteration
pitāmaheśvaraṃ liṃgaṃ gayātīrthādihāgatam | phalgruprabhṛtibhistīrthaiḥ sārdhakoṭyaṣṭasaṃmitaiḥ
Translation
លិង្គដែលមាននាមថា ‘ពិតាមហេស្វរ’ បានមកដល់ទីនេះពីគយា-ទីរថៈ ហើយមានទីរថៈបរិសុទ្ធដូចជា ផល្គូ និងផ្សេងៗទៀតមកជាមួយ—សរុបចំនួនប្រាំបីកោដិពាក់កណ្តាល។
Word by Word
पितामहेश्वरम्Pitāmaheśvara (Lord of Brahmā)
पितामहेश्वरम्:
Visheshana (Appositional qualifier)
TypeNoun
Rootपितामह + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—पितामहस्य ईश्वरः (षष्ठी-तत्पुरुष)
लिङ्गम्liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
गयातीर्थात्from the Gayā pilgrimage-place
गयातीर्थात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootगया + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; समासः—गयायाः तीर्थम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
इहhere
इह:
Desha-adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
आगतम्come/arrived
आगतम्:
Visheshana (Participial qualifier)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; लिङ्गम् इति विशेष्येण सह
फल्ग्रुप्रभृतिभिःwith (those) beginning with Phalgu
फल्ग्रुप्रभृतिभिः:
Karana/Associative (सहकार)
TypeNoun
Rootफल्गु + प्रभृति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—फल्गु-प्रभृतयः (‘beginning with Phalgu’)
तीर्थैःby/with pilgrimage-places
तीर्थैः:
Sahakari (Accompaniment)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
सार्धकोट्यष्टसंमितैःamounting to eight and a half crores
सार्धकोट्यष्टसंमितैः:
Visheshana (Adjective of tīrthaiḥ)
TypeAdjective
Rootसार्ध + कोटि + अष्ट + संमित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—सार्धकोट्यष्टेन संमितैः (‘measured as eight and a half crores’)
Speaker
Skanda (deduced: Kāśī Khaṇḍa context, typically Skanda to Agastya)
Characters & Entities
P
Pitāmaheśvara LiṅgaG
Gayā-tīrthaP
Phalgu (river/tīrtha)FAQs
Kāśī is portrayed as a confluence of countless tīrthas; major pilgrimage powers (like Gayā) are gathered and present there.
Pitāmaheśvara Liṅga in Kāśī, with reference to Gayā-tīrtha and the Phalgu-associated tīrthas.
No direct prescription; the verse establishes tīrtha-lineage and the exceptional aggregation of pilgrimage merits in Kāśī.